Viêm khớp ngón tay

Viêm khớp ngón tay là gì?

Viêm khớp ngón tay là tình trạng sưng viêm xảy ra ở một hoặc nhiều khớp của các ngón tay, bao gồm khớp ngón xa (DIP), khớp ngón gần (PIP) và khớp bàn ngón tay (MCP). Bệnh lý này gây ra sự bào mòn sụn khớp, làm suy giảm chức năng bảo vệ đầu xương, dẫn đến đau nhức, sưng nề và hạn chế khả năng vận động tự nhiên của bàn tay. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến dạng khớp vĩnh viễn, teo cơ bàn tay và làm mất đi khả năng thực hiện các hoạt động sinh hoạt cơ bản hàng ngày.

Theo báo cáo nghiên cứu từ Hiệp hội Khớp học Hoa Kỳ, viêm khớp ở bàn tay là một trong những dạng viêm khớp phổ biến nhất, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của hàng triệu người trên toàn cầu. Việc không điều trị sớm không chỉ làm suy giảm chức năng cầm nắm vật lý mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý trầm cảm thứ phát do mất khả năng tự lập trong cuộc sống.

Nguyên nhân gây ra viêm khớp ngón tay

Nguyên nhân

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng này thường bắt nguồn từ quá trình thoái hóa tự nhiên của sụn khớp theo tuổi tác hoặc do sự tấn công nhầm lẫn của hệ thống miễn dịch vào màng hoạt dịch khớp ngón tay.

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, có nhiều yếu tố gián tiếp khác thúc đẩy quá trình tổn thương khớp diễn ra nhanh hơn:

• Chấn thương khớp ngón tay: Các chấn thương cũ như bong gân, gãy xương hoặc tổn thương dây chằng ở ngón tay nếu không được điều trị dứt điểm sẽ đẩy nhanh tốc độ mài mòn sụn khớp sau chấn thương.
• Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình có người bị thoái hóa khớp làm tăng khả năng di truyền cấu trúc sụn khớp kém bền bỉ, dễ bị tổn thương dưới tác động của lực cơ học thông thường.
• Áp lực cơ học lặp đi lặp lại: Các hoạt động đòi hỏi vận động ngón tay liên tục và kéo dài như gõ bàn phím, may vá, thủ công mỹ nghệ hoặc chơi nhạc cụ làm gia tăng lực ma sát tại diện khớp, khiến lớp sụn bảo vệ bị bào mòn nhanh chóng.
• Rối loạn chuyển hóa và béo phì: Trọng lượng cơ thể dư thừa kích thích sản sinh các cytokine tiền viêm hệ thống, các chất này di chuyển qua đường máu và gây ảnh hưởng tiêu cực đến các khớp nhỏ ở bàn tay.

Cơ chế

Sự tiến triển của tổn thương tại các khớp ngón tay được giải thích thông qua các cơ chế sinh lý bệnh cụ thể sau:

• Bào mòn sụn khớp cơ học: Trong thoái hóa khớp, lực ma sát liên tục làm suy giảm chất lượng và độ dày của lớp sụn bảo vệ. Khi sụn biến mất hoàn toàn, hai đầu xương sẽ cọ xát trực tiếp vào nhau khi cử động, kích thích phản ứng viêm xương dưới sụn và hình thành gai xương rìa khớp.
• Phản ứng tự miễn mạn tính: Trong viêm khớp dạng thấp, các tế bào miễn dịch (như tế bào T, tế bào B) bị kích hoạt sai lệch và tấn công trực tiếp vào màng hoạt dịch bao quanh khớp ngón tay. Điều này gây ra tình trạng viêm hoạt mạc tăng sinh, giải phóng các enzyme tiêu hủy sụn và phá hủy cấu trúc xương xung quanh.
• Giải phóng chất trung gian hóa học gây viêm: Sự gia tăng nồng độ các chất hóa học như TNF-alpha, IL-1 và IL-6 tại ổ khớp không chỉ thúc đẩy quá trình hủy hoại sụn mà còn kích thích trực tiếp lên các sợi thần kinh cảm giác, truyền tín hiệu đau đớn liên tục lên hệ thần kinh trung ương.

Triệu chứng của viêm khớp ngón tay

Triệu chứng phổ biến

Các dấu hiệu lâm sàng của tình trạng này thường phát triển từ từ và biểu hiện rõ rệt nhất tại các khớp nhỏ của bàn tay:

• Đau nhức khớp ngón tay: Cơn đau âm ỉ tăng lên rõ rệt khi người bệnh thực hiện các động tác nắm, vặn hoặc mang vác vật nặng, và có xu hướng thuyên giảm khi khớp được nghỉ ngơi hoàn toàn.
• Cứng khớp vào buổi sáng: Cảm giác ngón tay bị đơ cứng, khó co duỗi sau khi thức dậy. Đối với thoái hóa khớp, tình trạng cứng khớp thường kéo dài dưới 30 phút, trong khi đối với viêm khớp tự miễn có thể kéo dài trên 1 giờ.
• Sưng nề và nóng ấm: Vùng da bao quanh khớp bị sưng to do tích tụ dịch viêm hoặc do phì đại màng hoạt dịch, khi sờ vào có cảm giác ấm hơn rõ rệt so với các vùng da lân cận.
• Giảm tầm vận động: Người bệnh gặp nhiều khó khăn khi thực hiện các hoạt động đòi hỏi sự khéo léo của bàn tay như cài nút áo, cầm bút viết hoặc sử dụng chìa khóa.
• Tiếng lạo xạo khi cử động: Cảm nhận rõ tiếng cọ xát cơ học (crepitus) bên trong khớp khi gấp hoặc duỗi ngón tay do bề mặt khớp không còn lớp sụn trơn láng bảo vệ.

Triệu chứng theo mức độ

Sự tiến triển của bệnh được phân chia rõ rệt qua các giai đoạn khác nhau với các biểu hiện cụ thể:

Trường hợp đặc biệt

Trong một số thể bệnh cụ thể hoặc giai đoạn tiến triển đặc biệt, các triệu chứng có thể biểu hiện độc đáo hơn:

• Ngón tay hình khúc dồi (Dactylitis): Sưng phù toàn bộ ngón tay từ gốc đến ngọn, khiến ngón tay trông giống như một cây xúc xích, thường xuất hiện đặc trưng trong bệnh viêm khớp vảy nến.
• Hạt tophi dưới da: Sự hình thành các cục u cứng màu trắng hoặc vàng nhạt chứa tinh thể urat xung quanh khớp ngón tay ở bệnh nhân gút lâu năm không được kiểm soát tốt.
• Sốt cao kèm sưng nóng cấp tính: Tình trạng sưng đỏ dữ dội kèm theo sốt và ớn lạnh, cảnh báo nguy cơ viêm khớp nhiễm khuẩn – một tình trạng cấp cứu y khoa khẩn cấp.

Các biến chứng của viêm khớp ngón tay

Nếu không được can thiệp điều trị đúng cách và kịp thời, bệnh lý này có thể gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng đối với sức khỏe bàn tay:

Biến dạng ngón tay vĩnh viễn

Sự phá hủy cấu trúc sụn khớp và xơ hóa dây chằng kéo dài làm mất đi sự liên kết tự nhiên của các đầu xương. Điều này dẫn đến các biến dạng nghiêm trọng không thể phục hồi như ngón tay hình cổ thiên swans (swan-neck deformity) hoặc ngón tay thợ thùa khuy (boutonniere deformity), làm mất đi hoàn toàn thẩm mỹ và cấu trúc giải phẫu của bàn tay.

Mất chức năng vận động bàn tay

Biến chứng đau đớn dữ dội kết hợp với tình trạng cứng khớp mạn tính khiến người bệnh không thể thực hiện các thao tác vận động tinh tế. Những việc đơn giản nhất trong sinh hoạt hàng ngày như cầm thìa ăn uống, cài cúc áo, viết chữ hay mở nắp chai đều trở thành những thách thức vượt quá khả năng của người bệnh.

Teo cơ bàn tay

Do phản xạ tránh đau, người bệnh có xu hướng hạn chế tối đa việc vận động các ngón tay bị viêm. Tình trạng bất động kéo dài này sẽ dẫn đến biến chứng teo các nhóm cơ nhỏ ở bàn tay (như cơ gian cốt, cơ giun) và cơ vùng cẳng tay, khiến bàn tay trở nên yếu ớt và mất đi lực cầm nắm tối thiểu.

Hội chứng chèn ép dây thần kinh

Sự sưng nề kéo dài của màng hoạt dịch khớp kết hợp với sự phát triển của các gai xương rìa khớp có thể gây áp lực trực tiếp lên các sợi thần kinh đi qua vùng bàn tay. Biến chứng này gây ra tình trạng tê bì, châm chích khó chịu và đau lan tỏa từ các ngón tay ngược lên phía cổ tay và cẳng tay.

Đối tượng nguy cơ mắc viêm khớp ngón tay

Nhóm tuổi, giới tính dễ mắc bệnh (phổ biến)

Các nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra những nhóm đối tượng có tỷ lệ mắc bệnh lý này vượt trội trong cộng đồng:

• Phụ nữ sau mãn kinh (trên 50 tuổi): Tỷ lệ nữ giới mắc bệnh cao hơn nam giới rõ rệt, đặc biệt là sau tuổi mãn kinh do sự sụt giảm nghiêm trọng nồng độ hormone estrogen – một chất có vai trò bảo vệ sụn khớp và kháng viêm tự nhiên.
• Người cao tuổi (trên 60 tuổi): Quá trình lão hóa tự nhiên làm giảm khả năng tổng hợp chất nền sụn khớp của cơ thể, khiến sụn mỏng đi, mất nước và dễ bị tổn thương dưới các tác động cơ học thông thường.

Nhóm yếu tố nguy cơ khác (hiếm hoặc ít phổ biến hơn)

Bên cạnh tuổi tác và giới tính, các yếu tố nguy cơ sau đây cũng góp phần gia tăng khả năng khởi phát bệnh:

• Người có nghề nghiệp đặc thù: Công nhân may mặc, thợ gõ bàn phím liên tục, nghệ sĩ chơi nhạc cụ dây hoặc phím cơ học, và những người làm thủ công đòi hỏi cử động bóp, nắm ngón tay liên tục với tần suất cao.
• Người có tiền sử chấn thương bàn tay: Những người từng bị trật khớp, gãy xương ngón tay hoặc rách dây chằng quanh khớp có nguy cơ cao tiến triển thành thoái hóa khớp sau chấn thương trong tương lai.
• Người mắc các bệnh rối loạn chuyển hóa: Bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường, bệnh gút hoặc hội chứng ứ sắt (hemochromatosis) có nguy cơ cao bị lắng đọng các chất có hại tại mô khớp, gây viêm phá hủy sụn khớp ngón tay.

Phòng ngừa viêm khớp ngón tay

Để bảo vệ sức khỏe bàn tay và ngăn ngừa nguy cơ khởi phát hoặc tiến triển của bệnh, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa chủ động là vô cùng quan trọng:

Điều chỉnh thói quen làm việc và sinh hoạt

Hạn chế tối đa các hoạt động đòi hỏi vận động ngón tay lặp đi lặp lại với cường độ cao trong thời gian dài. Khi làm việc với máy tính, nên sử dụng bàn phím công thái học mềm mại và giữ cho các ngón tay ở tư thế hơi cong tự nhiên. Nên sử dụng các dụng cụ hỗ trợ sinh hoạt có tay cầm lớn để giảm bớt lực ép tập trung vào các khớp ngón tay nhỏ.

Thực hiện các bài tập vận động ngón tay

Dành khoảng 5 đến 10 phút mỗi ngày để thực hiện các bài tập kéo giãn nhẹ nhàng cho bàn tay như nắm mở lòng bàn tay, xoay nhẹ các khớp cổ tay và uốn cong từng đốt ngón tay một cách chậm rãi. Các bài tập này giúp tăng cường lưu thông máu, kích thích sản sinh dịch khớp để nuôi dưỡng sụn khớp tốt hơn.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng kháng viêm

Bổ sung vào thực đơn hàng ngày các loại thực phẩm giàu axit béo Omega-3 (như cá hồi, cá trích, quả óc chó) và các chất chống oxy hóa từ rau xanh đậm, quả mọng để giúp giảm phản ứng viêm tự nhiên trong cơ thể. Hạn chế sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường và chất béo bão hòa có hại.

Bảo vệ bàn tay khỏi chấn thương

Sử dụng các loại găng tay bảo hộ chuyên dụng hoặc băng cố định khớp khi tham gia các hoạt động lao động nặng nhọc hoặc khi chơi các môn thể thao có nguy cơ chấn thương bàn tay cao như bóng rổ, bóng chuyền nhằm hạn chế tối đa các lực tác động mạnh đột ngột lên khớp ngón tay.

Chẩn đoán viêm khớp ngón tay

Quy trình chẩn đoán bệnh lý này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa thăm khám lâm sàng và các phương pháp cận lâm sàng hiện đại để xác định chính xác thể bệnh và mức độ tổn thương:

Khám lâm sàng và khai thác tiền sử

Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành quan sát trực tiếp bàn tay của người bệnh để tìm kiếm các dấu hiệu sưng, đỏ, nóng hoặc sự xuất hiện của các nốt sần cứng. Bác sĩ cũng sẽ kiểm tra tầm vận động của từng đốt ngón tay, đánh giá lực cầm nắm và khai thác kỹ thông tin về tiền sử gia đình, nghề nghiệp cũng như các chấn thương cũ của bệnh nhân.

Chụp X-quang bàn tay

Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh cơ bản và quan trọng nhất để đánh giá cấu trúc xương khớp. Kết quả chụp X-quang giúp bác sĩ quan sát rõ ràng tình trạng hẹp khe khớp do mòn sụn, sự hình thành các gai xương ở rìa khớp, xơ xương dưới sụn hoặc tình trạng lệch trục, bán trật khớp ngón tay.

Xét nghiệm máu và dịch khớp

Trong trường hợp nghi ngờ bệnh lý tự miễn hoặc chuyển hóa, các xét nghiệm máu sẽ được chỉ định để tìm chỉ dấu viêm (ESR, CRP), yếu tố dạng thấp (RF), kháng thể kháng CCP (anti-CCP) hoặc nồng độ axit uric máu. Việc chọc hút và xét nghiệm dịch khớp ngón tay có thể được thực hiện để loại trừ tình trạng nhiễm trùng hoặc tìm tinh thể urat.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) và siêu âm khớp

Siêu âm khớp ngón tay có độ phân giải cao giúp phát hiện sớm tình trạng tràn dịch khớp và viêm màng hoạt dịch. Chụp MRI được chỉ định trong các ca bệnh phức tạp hơn để đánh giá chi tiết mức độ tổn thương của phần mềm, dây chằng, sụn khớp ở giai đoạn rất sớm khi các tổn thương chưa hiển thị rõ trên phim X-quang thông thường.

Điều trị viêm khớp ngón tay

Phương pháp y khoa

Các biện pháp điều trị y khoa được cá nhân hóa dựa trên nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của tổn thương khớp:

• Sử dụng thuốc giảm đau và kháng viêm: Các loại thuốc giảm đau thông thường (paracetamol) hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) dạng uống hoặc gel bôi tại chỗ thường được ưu tiên sử dụng để kiểm soát nhanh cơn đau và giảm sưng tấy khớp.
• Tiêm corticoid nội khớp: Đối với các đợt viêm đau cấp tính nghiêm trọng không đáp ứng với thuốc uống thông thường, bác sĩ có thể chỉ định tiêm trực tiếp corticoid vào ổ khớp bị tổn thương để mang lại hiệu quả kháng viêm mạnh mẽ kéo dài vài tháng.
• Đeo nẹp cố định ngón tay: Đeo các loại nẹp ngón tay chuyên dụng vào ban đêm hoặc trong khi làm việc giúp nâng đỡ khớp, giảm tải áp lực cơ học lên sụn khớp bị tổn thương và hạn chế tối đa các cử động gây đau đớn.
• Vật lý trị liệu chuyên sâu: Thực hiện các bài tập phục hồi chức năng bàn tay dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên kết hợp với các liệu pháp nhiệt như ngâm sáp parafin ấm giúp làm mềm khớp, giảm xơ cứng và duy trì tầm vận động linh hoạt.
• Phẫu thuật can thiệp: Khi các phương pháp điều trị bảo tồn thất bại và khớp bị hủy hoại nghiêm trọng, phẫu thuật hàn cứng khớp để loại bỏ đau đớn hoặc phẫu thuật thay khớp ngón tay nhân tạo sẽ được xem xét để khôi phục chức năng bàn tay.

Lối sống hỗ trợ

Việc điều chỉnh các thói quen hàng ngày đóng vai trò nâng cao hiệu quả điều trị y khoa và bảo vệ khớp lâu dài:

• Ngâm tay bằng nước ấm: Ngâm bàn tay vào chậu nước ấm (khoảng 37-40 độ C) trong thời gian từ 15 đến 20 phút mỗi buổi sáng sau khi thức dậy giúp mạch máu giãn nở, tăng cường tuần hoàn nuôi dưỡng sụn và giảm cứng khớp rõ rệt.
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh: Giảm cân và duy trì chỉ số cơ thể hợp lý giúp hạn chế giải phóng các cytokine gây viêm hệ thống, từ đó hỗ trợ làm giảm mức độ nghiêm trọng của phản ứng viêm tại các khớp nhỏ ở tay.
• Ứng dụng công nghệ hỗ trợ: Sử dụng các phần mềm chuyển giọng nói thành văn bản, dùng bút viết có đệm mút mềm hoặc sử dụng các công cụ nhà bếp thông minh để giảm tối đa lực ép cơ học trực tiếp lên các khớp ngón tay bị đau.

Lưu ý khi điều trị

Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị tốt nhất, người bệnh cần đặc biệt lưu ý những vấn đề sau:

• Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau: Việc tự ý sử dụng kéo dài các thuốc kháng viêm NSAID mà không có sự theo dõi của bác sĩ có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như loét dạ dày, suy thận và tăng nguy cơ tai biến tim mạch.
• Tuyệt đối tránh bẻ khớp ngón tay: Thói quen bẻ khớp phát ra tiếng kêu làm kéo căng đột ngột bao khớp và dây chằng, gây tổn thương cấu trúc nâng đỡ xung quanh khớp và thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn.
• Tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị đặc hiệu: Đối với các thể bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, việc sử dụng các thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs) cần được tuân thủ nghiêm ngặt và theo dõi định kỳ qua các xét nghiệm máu để kiểm soát độc tính của thuốc.

So sánh với bệnh lý tương tự

Bệnh lý tương tự

Đau mỏi bàn tay là một triệu chứng phổ biến và rất dễ bị nhầm lẫn với các hội chứng bệnh lý phần mềm hoặc thần kinh khác ở vùng cổ tay và bàn tay:

• Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome): Là tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi qua ống cổ tay, gây ra cảm giác tê bì, châm chích chủ yếu ở các ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa, có thể đi kèm với yếu cơ bàn tay nhưng không gây tổn thương trực tiếp tại cấu trúc khớp.
• Hội chứng ngón tay lò xo (Trigger Finger): Tình trạng viêm bao gân gấp ngón tay làm cản trở sự di động trơn tru của sợi gân qua ròng rọc cơ học, khiến ngón tay bị kẹt cứng ở tư thế gấp khúc và phát ra tiếng “bật” đột ngột khi cố gắng duỗi thẳng ngón tay ra.
• Viêm bao gân De Quervain: Tình trạng sưng viêm các bao gân điều khiển chuyển động của ngón tay cái nằm ở phía bên cổ tay, gây ra cơn đau nhức dữ dội tại vùng gốc ngón tay cái và mỏm trâm quay khi người bệnh thực hiện động tác xoay cổ tay hoặc nắm chặt bàn tay.

Phân biệt giữa các bệnh lý

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp phân biệt rõ ràng giữa các bệnh lý dễ nhầm lẫn vùng bàn tay:

Mọi người cũng hỏi

Bệnh viêm khớp ngón tay có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Hiện nay, hầu hết các dạng viêm khớp ngón tay, đặc biệt là thoái hóa khớp và viêm khớp dạng thấp, đều là những bệnh lý mạn tính và chưa có phương pháp điều trị nào có thể chữa khỏi hoàn toàn 100%. Tuy nhiên, người bệnh hoàn toàn không nên quá bi quan. Với sự phát triển của y học hiện đại, các phương pháp điều trị ngày nay tập trung vào mục tiêu kiểm soát tối đa các triệu chứng đau nhức, giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm, ngăn ngừa sự tiến triển hủy hoại khớp và bảo tồn tối đa chức năng vận động linh hoạt của bàn tay. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời bằng cách kết hợp giữa sử dụng thuốc theo chỉ định, vật lý trị liệu chuyên sâu và thay đổi lối sống khoa học đóng vai trò vô cùng quyết định. Nhiều bệnh nhân tuân thủ phác đồ điều trị tốt đã có thể chung sống hòa bình với bệnh suốt đời mà không gặp phải bất kỳ biến chứng nghiêm trọng nào ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Tôi nên ngâm tay nước ấm hay chườm đá khi bị đau khớp ngón tay?

Việc lựa chọn giữa ngâm tay nước ấm hay chườm đá phụ thuộc rất lớn vào tình trạng viêm hiện tại của khớp ngón tay bạn. Chườm đá (nhiệt lạnh) là giải pháp tối ưu nhất cho các đợt viêm đau cấp tính, khi khớp ngón tay có biểu hiện sưng tấy đỏ, nóng ran hoặc ngay sau khi bạn vừa trải qua một chấn thương hay vận động nặng. Nhiệt lạnh có tác dụng làm co mạch máu tại chỗ, giảm lượng dịch tích tụ gây sưng và tạm thời gây tê các đầu dây thần kinh cảm giác để giảm đau nhanh chóng. Ngược lại, ngâm tay nước ấm hoặc chườm ấm (nhiệt nóng) lại vô cùng hiệu quả đối với tình trạng đau khớp mạn tính và cứng khớp vào buổi sáng khi không có biểu hiện sưng đỏ cấp. Nhiệt nóng giúp các mạch máu giãn nở, tăng cường lưu thông tuần hoàn máu để mang chất dinh dưỡng đến nuôi dưỡng sụn khớp, đồng thời làm thư giãn các cơ, dây chằng xung quanh, giúp các ngón tay cử động linh hoạt, dễ dàng hơn rõ rệt.

Viêm khớp ngón tay có di truyền cho thế hệ sau hay không?

Bản thân bệnh viêm khớp ngón tay không phải là một bệnh di truyền đơn gen trực tiếp, nghĩa là cha mẹ bị bệnh thì con cái chắc chắn sẽ bị bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học uy tín đã chứng minh rằng yếu tố di truyền đóng một vai trò gián tiếp vô cùng quan trọng đối với khả năng mắc bệnh này. Nếu trong gia đình bạn có ông bà, cha mẹ hoặc anh chị em ruột có tiền sử bị thoái hóa khớp ngón tay hoặc các bệnh viêm khớp tự miễn như viêm khớp dạng thấp, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhiều so với người bình thường. Điều này được giải thích là do sự di truyền các gen quy định cấu trúc sụn khớp kém bền bỉ hơn, hình thái xương khớp dễ bị mòn do áp lực hoặc hệ thống miễn dịch nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích viêm. Do đó, nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh, bạn nên chủ động phòng ngừa sớm bằng cách bảo vệ khớp trong sinh hoạt và đi khám định kỳ khi có dấu hiệu bất thường.

Người bị viêm khớp ngón tay có nên bẻ khớp tay để giảm mỏi không?

Đây là một thói quen cực kỳ có hại mà người bị viêm khớp ngón tay cần phải tuyệt đối từ bỏ ngay lập tức. Nhiều người thường có thói quen bẻ khớp ngón tay cho phát ra tiếng kêu “rắc rắc” vì cảm thấy dễ chịu và bớt mỏi tay tức thì. Thực chất, tiếng kêu này xuất hiện do sự thay đổi áp suất đột ngột làm vỡ các bong bóng khí trong dịch khớp. Tuy nhiên, hành động bẻ khớp tạo ra một lực kéo giãn đột ngột và cực mạnh lên bao khớp cũng như các dây chằng nâng đỡ xung quanh. Đối với người vốn đã bị viêm khớp, sụn khớp đã mỏng và yếu, hành động này sẽ đẩy nhanh quá trình mài mòn sụn, làm rách bao khớp, giãn dây chằng và kích hoạt phản ứng viêm trở nên dữ dội hơn. Về lâu dài, thói quen bẻ khớp tay liên tục sẽ khiến các khớp ngón tay ngày càng bị tổn thương nghiêm trọng, dễ dẫn đến biến dạng khớp vĩnh viễn và làm giảm lực cầm nắm của bàn tay.

Chế độ ăn uống nào tốt nhất cho người bị viêm khớp ngón tay?

Một chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò hỗ trợ đắc lực trong việc kiểm soát phản ứng viêm và bảo vệ sụn khớp ngón tay. Bạn nên ưu tiên bổ sung các thực phẩm giàu axit béo Omega-3 như cá hồi, cá ngừ, quả óc chó, hạt chia và hạt lanh vì chúng có khả năng ức chế các cytokine gây viêm một cách tự nhiên. Đồng thời, hãy tăng cường bổ sụn các chất chống oxy hóa từ các loại rau có màu xanh đậm (như cải bó xôi, bông cải xanh), các loại quả mọng (việt quất, dâu tây) và các loại gia vị tự nhiên có tính kháng viêm mạnh như nghệ và gừng. Đừng quên bổ sung canxi và vitamin D từ sữa, sữa chua hoặc các loại ngũ cốc để giữ cho xương dưới sụn luôn chắc khỏe. Ngược lại, người bệnh cần hạn chế tối đa các loại thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ngọt chứa nhiều đường tinh luyện và các chất kích thích như rượu bia, vì chúng là tác nhân kích hoạt các phản ứng viêm bùng phát dữ dội hơn.

Khi nào tôi cần đi khám bác sĩ ngay vì đau khớp ngón tay?

Bạn cần nhanh chóng thu xếp thời gian đến gặp bác sĩ chuyên khoa xương khớp ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng sau đây. Thứ nhất, tình trạng đau nhức và sưng tấy ở khớp ngón tay xuất hiện đột ngột, dữ dội mà không có nguyên nhân rõ ràng, đặc biệt là khi đi kèm với sốt cao, ớn lạnh và cảm giác mệt mỏi toàn thân – đây có thể là dấu hiệu của tình trạng viêm khớp nhiễm khuẩn vô cùng nguy hiểm. Thứ hai, các khớp ngón tay bị sưng đỏ, nóng ấm liên tục kéo dài trên hai tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã sử dụng các biện pháp giảm đau thông thường tại nhà. Thứ ba, bạn nhận thấy các ngón tay có dấu hiệu bị lệch trục, vẹo sang một bên hoặc xuất hiện các nốt sần cứng bất thường ở đốt ngón tay. Cuối cùng, khi cơn đau và sự cứng khớp làm hạn chế nghiêm trọng khả năng cầm nắm, khiến bạn không thể thực hiện các hoạt động sinh hoạt tối thiểu ngày.

Tài liệu tham khảo về viêm khớp ngón tay

• Arthritis Foundation
• Mayo Clinic
• American College of Rheumatology
• National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases
• World Health Organization