Ung thư tuyến nước bọt: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Ung thư tuyến nước bọt là gì?

Ung thư tuyến nước bọt là một dạng bệnh lý ác tính hiếm gặp, khởi phát khi các tế bào biểu mô trong các tuyến nước bọt vùng đầu cổ bị đột biến cấu trúc di truyền, từ đó tăng sinh mất kiểm soát và hình thành nên các khối u ác tính. Các tuyến nước bọt trong cơ thể bao gồm các tuyến lớn như tuyến mang tai, tuyến dưới hàm, tuyến dưới lưỡi và hàng trăm tuyến nước bọt phụ nhỏ rải rác trong khoang miệng, vòm họng. Bệnh lý này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quá trình sinh học quan trọng bao gồm tiêu hóa thức ăn thông qua việc tiết enzyme amylase, bảo vệ sức khỏe răng miệng, giữ ẩm niêm mạc và hỗ trợ chức năng nói, nuốt.

Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, khối u ác tính sẽ xâm lấn sâu vào các cơ quan xung quanh, đặc biệt là phá hủy dây thần kinh vận động vùng mặt, dẫn đến liệt mặt vĩnh viễn. Ở các giai đoạn muộn hơn, tế bào ung thư sẽ di căn theo đường bạch huyết hoặc đường máu đến các cơ quan xa như phổi, xương, gan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, ung thư tuyến nước bọt chiếm tỷ lệ rất nhỏ, chỉ khoảng dưới 1% tổng số các ca ung thư nói chung và khoảng 2% đến 3% các ca ung thư vùng đầu cổ, đòi hỏi việc phát hiện sớm để nâng cao tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân.

Nguyên nhân gây ra ung thư tuyến nước bọt

Nguyên nhân

Nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh lý ác tính này là do các đột biến gen tích lũy trong nhân tế bào biểu mô tuyến nước bọt, làm mất khả năng tự sửa lỗi di truyền và kiểm soát chu kỳ chết tự nhiên (apoptosis). Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng xác định được nhiều yếu tố gián tiếp và nguyên nhân tác động bên ngoài làm tăng nguy cơ phát triển u ác tính bao gồm:

• Phơi nhiễm bức xạ: Việc từng trải qua các đợt xạ trị vùng đầu cổ để điều trị các bệnh lý ác tính khác là một trong những nguyên nhân gián tiếp hàng đầu thúc đẩy sự hình thành khối u tuyến nước bọt sau nhiều năm.
• Lớn tuổi: Sự suy giảm cơ chế tự sửa chữa tế bào và lão hóa sinh học tự nhiên ở người lớn tuổi làm gia tăng nguy cơ tích lũy các tế bào đột biến có hại.
• Tiếp xúc với hóa chất độc hại: Những người làm việc trong môi trường công nghiệp có chứa nhiều bụi silica, hợp chất niken, crôm hoặc sợi amiăng có nguy cơ bị tổn thương tế bào biểu mô vùng miệng cao hơn.
• Thói quen hút thuốc lá và uống rượu bia: Mặc dù mối liên kết không mạnh mẽ bằng ung thư thanh quản, nhưng các chất độc trong thuốc lá và cồn vẫn là những tác nhân kích ứng niêm mạc mãn tính, thúc đẩy một số phân nhóm mô bệnh học phát triển.

Cơ chế

Cơ chế bệnh sinh dẫn đến sự phát triển của khối u ác tính tại tuyến nước bọt diễn ra thông qua các bước biến đổi sinh học tế bào phức tạp:

• Đột biến gen tích lũy: Quá trình khởi đầu bằng các tổn thương cấu trúc phân tử ADN tại các gen tiền ung thư (oncogenes) và gen ức chế khối u (tumor suppressor genes) như TP53 hoặc AKT1, khiến tế bào mất kiểm soát phân bào.
• Sự tăng sinh vô hạn của tế bào biểu mô tuyến: Khi cơ chế kiểm soát bị phá vỡ, các tế bào biểu mô hoặc cơ biểu mô nhân lên với tốc độ nhanh chóng, tích tụ lại thành khối u nguyên phát tại tuyến mang tai hoặc các tuyến nước bọt khác.
• Sự xâm lấn và phá hủy cấu trúc mô xung quanh: Các tế bào ác tính tiết ra các enzyme phân giải protein (metalloproteinase), giúp chúng xâm lấn qua màng nền, phá hủy cấu trúc mô tuyến lành xung quanh, xâm nhập sâu vào dây thần kinh số VII và các mạch máu lớn.

Triệu chứng của ung thư tuyến nước bọt

Triệu chứng phổ biến

Các dấu hiệu lâm sàng của bệnh thường tiến triển âm thầm ở giai đoạn đầu và trở nên rõ rệt hơn khi kích thước khối u tăng lên:

• Khối u hoặc sưng đau ở vùng hàm, cổ hoặc miệng: Đây là triệu chứng đầu tiên và phổ biến nhất, biểu hiện bằng một khối sưng cứng, bám chắc vào các cấu trúc xung quanh và không tự biến mất sau vài tuần.
• Tê bì hoặc yếu một bên mặt: Hiện tượng này xảy ra khi khối u xâm lấn hoặc chèn ép trực tiếp vào dây thần kinh mặt (dây thần kinh số VII), gây ảnh hưởng đến chức năng vận động cơ mặt của người bệnh.
• Khó nuốt hoặc khó há miệng: Kích thước lớn của khối u gây cản trở cơ học đối với hoạt động của khớp thái dương hàm và vùng hầu họng, khiến việc ăn uống trở nên đau đớn, bất tiện.
• Đau liên tục ở vùng tuyến nước bọt: Những cơn đau nhức âm ỉ hoặc nhói buốt tại vùng trước tai, dưới hàm xuất hiện do khối u đè nén vào các thụ thể thần kinh cảm giác lân cận.
• Dịch chảy ra từ tai: Đối với các khối u nằm sâu trong thùy sâu của tuyến mang tai, dịch mủ hoặc máu có thể rò rỉ vào ống tai ngoài.

Triệu chứng theo mức độ

Các biểu hiện lâm sàng sẽ thay đổi rõ rệt tùy theo mức độ tiến triển của bệnh:

Trường hợp đặc biệt

Một số trường hợp đặc biệt tùy thuộc vào vị trí và tính chất của u ác tính sẽ xuất hiện các triệu chứng đặc thù:

• Liệt dây thần kinh mặt hoàn toàn: Thường xuất hiện đột ngột ở những bệnh nhân có u biểu mô tuyến nang (adenoid cystic carcinoma) do loại tế bào ung thư này có đặc tính hướng thần kinh cực kỳ mạnh mẽ, xâm nhập sâu dọc theo các sợi thần kinh.
• U tuyến nước bọt phụ ở khoang mũi xoang: Sẽ gây ra các triệu chứng đặc biệt như ngạt mũi kéo dài một bên, chảy máu cam tái phát nhiều lần, hoặc giảm thị lực, nhìn đôi do khối u xâm lấn trực tiếp vào hốc mắt.

Các biến chứng của ung thư tuyến nước bọt

Tổn thương dây thần kinh mặt

Biến chứng này xuất hiện khi khối u phát triển to chèn ép hoặc trực tiếp phá hủy cấu trúc của dây thần kinh số VII chạy xuyên qua lòng tuyến mang tai. Hậu quả là người bệnh bị liệt mặt ngoại biên một bên, không thể nhắm kín mắt dẫn đến khô giác mạc, loét giác mạc, méo miệng khi cười nói, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và khả năng giao tiếp xã hội.

Di căn xa

Khi các tế bào ác tính bong ra khỏi khối u nguyên phát và di chuyển qua hệ thống mạch bạch huyết hoặc dòng máu, chúng sẽ bám dính và phát triển tại các cơ quan quan trọng khác. Biến chứng di căn xa thường gặp nhất là ở phổi (gây ho ra máu, suy hô hấp), xương (gây đau xương dữ dội, gãy xương bệnh lý), gan (gây suy giảm chức năng gan, cổ trướng, vàng da) dẫn đến việc tiên lượng điều trị trở nên vô cùng khó khăn.

Khó khăn trong việc ăn uống và giao tiếp

Sự xâm lấn của khối u vào các cơ nhai, cơ hầu họng và khớp thái dương hàm làm hạn chế tối đa khả năng há miệng (khít hàm). Tình trạng này khiến người bệnh không thể nhai nuốt thức ăn bình thường, dẫn đến suy kiệt dinh dưỡng nghiêm trọng, sụt cân nhanh chóng, đồng thời làm biến đổi giọng nói, gây khó khăn lớn trong việc giao tiếp hàng ngày.

Hội chứng Frey

Đây là một biến chứng muộn thường gặp sau phẫu thuật cắt bỏ u tuyến mang tai. Do các sợi thần kinh phó giao cảm chi phối tiết nước bọt bị tổn thương tự tái tạo sai hướng và nối lại với các sợi thần kinh giao cảm chi phối tuyến mồ hôi dưới da mặt, khiến bệnh nhân bị đỏ ửng và đổ mồ hôi đầm đìa ở vùng má mỗi khi ăn uống.

Đối tượng nguy cơ mắc ung thư tuyến nước bọt

Nhóm tuổi, giới tính dễ mắc bệnh (phổ biến)

Các số liệu dịch tễ học lâm sàng cho thấy bệnh lý này phân bố không đồng đều mà tập trung nhiều vào các nhóm đối tượng cụ thể:

• Người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên: Đây là nhóm tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất do quá trình tích tụ đột biến gen lâu ngày và sự suy yếu tự nhiên của hệ thống miễn dịch chống ung thư.
• Nam giới: Hầu hết các loại u ác tính ở tuyến nước bọt lớn được ghi nhận xảy ra ở nam giới với tần suất cao hơn đáng kể so với nữ giới.

Nhóm yếu tố nguy cơ khác (hiếm hoặc ít phổ biến hơn)

Bên cạnh tuổi tác và giới tính, các yếu tố về bệnh lý nền và lối sống cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Tiền sử xạ trị vùng đầu và cổ: Những người từng phải điều trị bằng tia xạ cho các bệnh lý lành tính vùng mặt cổ từ nhiều năm trước có nguy cơ khởi phát u ác tính cao gấp nhiều lần người bình thường.
• Phơi nhiễm nghề nghiệp với hóa chất: Công nhân trực tiếp làm việc trong ngành khai thác mỏ niken, sản xuất cao su, hóa chất công nghiệp hoặc mộc có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn do hít phải các chất độc hại tích tụ trong niêm mạc miệng.
• Nhiễm trùng các chủng virus cụ thể: Sự hiện diện của virus Epstein-Barr (EBV), virus HPV hoặc virus HIV được chứng minh là có liên quan đến việc làm biến đổi gen tế bào biểu mô và tăng khả năng khởi phát u lympho hoặc ung thư biểu mô lympho tại tuyến nước bọt.

Phòng ngừa ung thư tuyến nước bọt

Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại và bức xạ

Để bảo vệ các tế bào tuyến nước bọt khỏi bị đột biến cấu trúc ADN, người lao động trong các môi trường công nghiệp có nguy cơ cao cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động, sử dụng mặt nạ phòng độc chuyên dụng để tránh hít phải bụi niken, silica hay dung môi hóa chất. Ngoài ra, cần hạn chế tối đa việc chụp chiếu tia X hoặc các can thiệp bức xạ vùng đầu cổ khi không thực sự cần thiết về mặt y khoa.

Duy trì lối sống lành mạnh và không hút thuốc lá

Việc loại bỏ hoàn toàn thói quen hút thuốc lá, thuốc lào và hạn chế uống rượu bia giúp làm giảm sự phơi nhiễm của khoang miệng với các gốc tự do có hại và các chất gây ung thư cực mạnh. Chế độ ăn uống bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi giàu chất chống oxy hóa (vitamin C, E, Beta-carotene) giúp bảo vệ tế bào tuyến nước bọt chống lại các tổn thương oxy hóa tế bào hiệu quả.

Kiểm tra sức khỏe răng miệng định kỳ

Duy trì thói quen thăm khám răng miệng định kỳ mỗi 6 tháng tại các cơ sở y tế uy tín là giải pháp tối ưu giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc khối u nhỏ ở các tuyến nước bọt phụ. Việc vệ sinh răng miệng tốt, điều trị triệt để các ổ nhiễm trùng mạn tính trong khoang miệng cũng giúp giảm thiểu phản ứng viêm kéo dài tại các ống tuyến nước bọt.

Chẩn đoán ung thư tuyến nước bọt

Khám lâm sàng và khai thác tiền sử bệnh lý

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là bác sĩ chuyên khoa ung bướu tiến hành thăm khám cẩn thận vùng đầu cổ, sờ nắn các tuyến nước bọt lớn và chuỗi hạch bạch huyết cổ để đánh giá kích thước, mật độ, độ di động của khối u. Đồng thời, khai thác chi tiết các dấu hiệu đi kèm như liệt cơ mặt, khít hàm và tiền sử tiếp xúc với tia xạ, hóa chất độc hại của bệnh nhân.

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến

Chụp cộng hưởng từ (MRI) là phương pháp tối ưu giúp đánh giá chi tiết cấu trúc mô mềm, xác định ranh giới khối u và sự xâm lấn của tế bào ác tính vào các dây thần kinh lân cận. Chụp cắt lớp vi tính (CT scan) hỗ trợ khảo sát mức độ xâm lấn xương hàm, trong khi chụp cắt lớp phát xạ positron (PET-CT) được chỉ định trong các trường hợp nghi ngờ ung thư đã di căn xa toàn thân.

Sinh thiết bằng kim nhỏ (FNAB) và sinh thiết mở

Sinh thiết bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm là tiêu chuẩn vàng giúp lấy mẫu tế bào từ khối u ra ngoài để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh học dưới kính hiển vi. Phương pháp này có độ chính xác cao và ít gây biến chứng gieo rắc tế bào ung thư. Trong một số trường hợp kết quả FNAB không rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết mở cắt bỏ một phần khối u để làm sinh thiết tức thì trong mổ.

Điều trị ung thư tuyến nước bọt

Phương pháp y khoa

Việc lựa chọn phác đồ điều trị phụ thuộc chặt chẽ vào loại giải phẫu bệnh, giai đoạn tiến triển và thể trạng sức khỏe chung của bệnh nhân:

• Phẫu thuật triệt căn: Đây là phương pháp điều trị nền tảng, thực hiện cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần tuyến nước bọt chứa khối u, kết hợp nạo vét hạch cổ khi có bằng chứng tế bào ác tính đã di căn hạch.
• Xạ trị bổ trợ hoặc triệt căn: Sử dụng các chùm tia phóng xạ năng lượng cao chiếu trực tiếp vào vùng mổ nhằm tiêu diệt triệt để các tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu thuật, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ tái phát tại chỗ.
• Hóa trị liệu: Áp dụng các thuốc gây độc tế bào truyền qua đường tĩnh mạch, thường dùng cho các trường hợp bệnh nhân ở giai đoạn muộn, khối u đã di căn xa nhằm thu nhỏ kích thước u và giảm nhẹ các triệu chứng đau đớn.
• Liệu pháp nhắm trúng mục tiêu và miễn dịch: Sử dụng các thuốc thế hệ mới tác động đặc hiệu lên các thụ thể biểu bì hoặc phân tử sinh học đặc thù của tế bào ác tính (như kháng thể kháng HER2), mang lại hy vọng điều trị cho các ca bệnh kháng hóa trị thông thường.

Lối sống hỗ trợ

Song song với các can thiệp y khoa, việc xây dựng lối sống tích cực đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hồi phục của người bệnh:

• Duy trì chế độ dinh dưỡng lỏng, mềm và giàu dưỡng chất: Chế biến thức ăn dưới dạng súp, cháo loãng, sinh tố giàu năng lượng giúp người bệnh dễ dàng nhai nuốt, giảm áp lực cơ hàm và hạn chế sụt cân.
• Vệ sinh răng miệng và cấp ẩm khoang miệng thường xuyên: Sử dụng nước muối sinh lý súc miệng sau mỗi bữa ăn, nhai kẹo cao su không đường hoặc dùng nước bọt nhân tạo để làm giảm cảm giác khô miệng nghiêm trọng do tác dụng phụ của xạ trị.
• Tập vật lý trị liệu cơ mặt và nuốt: Thực hiện kiên trì các bài tập vận động cơ mặt, mát-xa cơ nhai theo hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng nhằm cải thiện tình trạng liệt mặt và khít hàm sau mổ.

Lưu ý khi điều trị

Bệnh nhân và người nhà cần đặc biệt lưu tâm đến các vấn đề sau trong suốt hành trình điều trị:

• Theo dõi và xử lý sớm các tác dụng phụ của xạ trị: Cần chăm sóc tốt vùng da bị chiếu xạ bằng cách giữ khô, không bôi hóa chất lạ, sử dụng các thuốc bôi chống viêm loét niêm mạc miệng theo đúng chỉ định y khoa.
• Tuân thủ lịch tái khám định kỳ nghiêm ngặt: Tiến hành tái khám đều đặn theo lịch hẹn của bác sĩ để kịp thời thực hiện các xét nghiệm máu, siêu âm, chụp cộng hưởng từ nhằm kiểm soát tối đa nguy cơ tái phát bệnh.
• Chăm sóc sức khỏe tâm lý toàn diện: Tham gia các câu lạc bộ bệnh nhân, cởi mở chia sẻ lo âu với người thân và bác sĩ tâm lý để vượt qua mặc cảm về các thay đổi ngoại hình do sẹo phẫu thuật hoặc liệt mặt gây ra.

So sánh với bệnh lý tương tự

Bệnh lý tương tự

Có nhiều bệnh lý lành tính hoặc viêm nhiễm xảy ra tại vùng tuyến nước bọt có các biểu hiện lâm sàng ban đầu rất giống với u ác tính, dễ gây nhầm lẫn trong chẩn đoán:

• Sỏi tuyến nước bọt (Sialolithiasis): Hiện tượng hình thành các tinh thể khoáng chất gây bít tắc ống dẫn nước bọt, dẫn đến sưng đau tuyến mang tai hoặc tuyến dưới hàm.
• Viêm tuyến nước bọt cấp tính hoặc mãn tính (Sialadenitis): Tình trạng nhiễm trùng tuyến nước bọt do vi khuẩn hoặc virus tấn công, gây ra các phản ứng viêm sưng nóng đỏ đau dữ dội.
• U tuyến nước bọt lành tính (Benign tumors): Các khối u không phải ung thư (phổ biến nhất là u tuyến đa dạng) phát triển chậm, ranh giới rõ và không xâm lấn mô xung quanh.

Phân biệt giữa các bệnh lý

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp phân biệt rõ ràng giữa các bệnh lý dựa trên 5 tiêu chí lâm sàng chủ chốt:

Mọi người cũng hỏi

Ung thư tuyến nước bọt có chữa khỏi được không?

Bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn khu trú nhỏ tại tuyến nước bọt và chưa xâm lấn sâu hay di căn sang các cơ quan khác. Tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với bệnh nhân ở giai đoạn đầu có thể lên tới hơn 80% đến 90%, đặc biệt là đối với các khối u cấp độ thấp (low-grade). Tuy nhiên, tiên lượng điều trị phụ thuộc rất lớn vào loại tế bào ung thư (như ung thư biểu mô tuyến nang, ung thư biểu mô nhầy bì), vị trí của khối u (tuyến mang tai thường có tiên lượng tốt hơn tuyến dưới hàm hoặc tuyến nước bọt phụ), giai đoạn bệnh khi chẩn đoán và khả năng phẫu thuật triệt căn. Đối với các trường hợp phát hiện muộn, khi tế bào ác tính đã di căn xa đến phổi hoặc xương, mục tiêu điều trị sẽ chuyển sang kiểm soát triệu chứng, giảm nhẹ và kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Dấu hiệu đầu tiên của ung thư tuyến nước bọt là gì?

Dấu hiệu đầu tiên và phổ biến nhất của bệnh lý ác tính này là sự xuất hiện của một khối u hoặc một vùng sưng đau, không biến mất ở vùng hàm, cổ, má hoặc bên trong khoang miệng. Thông thường, khối u này phát triển chậm và có thể không gây ra bất kỳ cảm giác đau đớn nào trong giai đoạn đầu, khiến nhiều người bệnh dễ dàng chủ quan và bỏ qua. Bên cạnh đó, một số dấu hiệu sớm khác có thể bao gồm cảm giác tê bì, châm chích hoặc yếu các cơ ở một bên mặt do khối u bắt đầu chèn ép vào dây thần kinh vận động vùng mặt. Người bệnh cũng có thể nhận thấy sự khác biệt khi nuốt thức ăn, cảm giác vướng nghẹn ở cổ họng, hoặc gặp khó khăn khi cố gắng há miệng to. Nếu các triệu chứng này kéo dài trên hai tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm, việc đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám là cực kỳ cần thiết.

Ung thư tuyến nước bọt di căn đi đâu?

Khi tiến triển sang giai đoạn muộn, các tế bào ác tính từ tuyến nước bọt có khả năng phá vỡ cấu trúc mô ban đầu, xâm nhập vào hệ thống hạch bạch huyết và dòng tuần hoàn máu để di căn đến các cơ quan xa trong cơ thể. Điểm đến phổ biến nhất của quá trình di căn xa này là phổi, gây ra các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở hoặc đau ngực. Xương cũng là một vị trí di căn thường gặp, dẫn đến tình trạng đau nhức xương khớp dữ dội hoặc tăng nguy cơ gãy xương bệnh lý. Ngoài ra, tế bào ung thư cũng có thể di căn đến gan, gây suy giảm chức năng gan, vàng da, hoặc di căn đến não gây đau đầu và các rối loạn thần kinh khu trú khác. Việc xác định chính xác vị trí di căn thông qua các chẩn đoán hình ảnh toàn thân đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng phác đồ điều trị giảm nhẹ phù hợp.

Khối u tuyến nước bọt lành tính khác ác tính như thế nào?

Khối u tuyến nước bọt lành tính và ác tính có thể được phân biệt qua nhiều đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng. Các khối u lành tính (như u tuyến đa dạng hoặc u Warthin) thường phát triển rất chậm chạp qua nhiều năm, có ranh giới rõ ràng, di động tốt khi sờ nắn và hiếm khi gây đau hay ảnh hưởng đến các dây thần kinh xung quanh. Ngược lại, khối u ác tính (ung thư) thường có xu hướng phát triển nhanh chóng, bám dính chặt vào các mô lân cận nên khó di động khi thăm khám. Khối u ác tính thường đi kèm với các triệu chứng nghiêm trọng như đau đớn liên tục, loét da trên bề mặt khối u, liệt mặt một bên do xâm lấn dây thần kinh số VII, và có thể sờ thấy hạch cổ sưng to, cứng chắc. Tuy nhiên, để đưa ra kết luận chính xác nhất, các bác sĩ luôn cần thực hiện sinh thiết tế bào học để quan sát cấu trúc vi thể dưới kính hiện vi.

Phương pháp phẫu thuật ung thư tuyến nước bọt có nguy hiểm không?

Phẫu thuật cắt bỏ u tuyến nước bọt là một can thiệp ngoại khoa tương đối phức tạp và tiềm ẩn một số rủi ro nhất định do vùng đầu cổ tập trung nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng. Nguy cơ lớn nhất và được quan tâm nhiều nhất là tổn thương dây thần kinh mặt (dây thần kinh số VII), đặc biệt là trong các ca phẫu thuật tuyến mang tai. Nếu dây thần kinh này bị tổn thương hoặc phải cắt bỏ do bị u xâm lấn, bệnh nhân có thể bị liệt mặt một bên, mất khả năng nhắm mắt hoàn toàn hoặc méo miệng. Ngoài ra, phẫu thuật còn có thể dẫn đến các biến chứng khác như chảy máu, nhiễm trùng vết mổ, tích tụ dịch (seroma), hoặc hội chứng Frey (biểu hiện bằng tình trạng đổ mồ hôi và đỏ ửng vùng má khi ăn). Mặc dù vậy, với sự hỗ trợ của các trang thiết bị hiện đại như máy dò dây thần kinh trong mổ và tay nghề của các phẫu thuật viên chuyên khoa sâu, tỷ lệ biến chứng nguy hiểm đã được giảm thiểu đáng kể.

Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư tuyến nước bọt?

Để phát hiện sớm ung thư tuyến nước bọt, mỗi cá nhân cần nâng cao cảnh giác bằng cách tự thực hiện các bước kiểm tra vùng mặt, cổ và khoang miệng định kỳ tại nhà. Hãy chú ý sờ nắn dọc theo vùng dưới hàm, vùng trước tai và hai bên cổ xem có xuất hiện các cục hạch hoặc khối u bất thường nào không. Bên cạnh đó, việc duy trì thói quen khám răng miệng định kỳ mỗi 6 tháng tại các phòng khám nha khoa uy tín là vô cùng quan trọng, bởi các bác sĩ nha khoa thường là những người đầu tiên phát hiện ra các tổn thương hoặc khối u nhỏ ở tuyến nước bọt phụ trong khoang miệng. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như sưng đau má kéo dài, tê bì mặt, hay khó nuốt, hãy nhanh chóng đến các bệnh viện chuyên khoa ung bướu để được siêu âm, chụp cộng hưởng từ và làm sinh thiết kịp thời nhằm chẩn đoán xác định bệnh.

Tài liệu tham khảo về ung thư tuyến nước bọt

• American Cancer Society
• Mayo Clinic
• National Cancer Institute
• World Health Organization