Ung thư tinh hoàn: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Ung thư tinh hoàn là gì?

Ung thư tinh hoàn là một bệnh lý ác tính xảy ra khi các tế bào ở tinh hoàn (một hoặc cả hai bên) phát triển bất thường, mất kiểm soát và hình thành nên khối u. Tinh hoàn là tuyến sinh dục nam nằm trong bìu, chịu trách nhiệm sản xuất tinh trùng và tiết ra testosterone – hormone quyết định các đặc tính sinh học của nam giới. Khi các tế bào ung thư phát triển, chúng không chỉ phá hủy cấu trúc nhu mô lành của tinh hoàn mà còn có khả năng xâm lấn ra các cơ quan xung quanh và di căn theo đường bạch huyết hoặc đường máu đến các cơ quan xa trong cơ thể.

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh này chiếm khoảng 1% tổng số các ca ung thư ở nam giới, nhưng đây lại là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới trong độ tuổi thanh thiếu niên và trẻ tuổi. Sự nguy hiểm của căn bệnh này nằm ở chỗ các triệu chứng ban đầu thường diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh sẽ di căn nhanh chóng đến các hạch bạch huyết sau phúc mạc, phổi, gan và xương, gây suy chức năng đa cơ quan và dẫn đến tử vong. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân có thể đạt tới trên 95% nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại.

Nguyên nhân gây ra ung thư tinh hoàn

Nguyên nhân

Nguyên nhân trực tiếp gây khởi phát bệnh là do sự đột biến gen trong cấu trúc DNA của các tế bào tinh hoàn lành tính. Các đột biến này làm rối loạn chu kỳ sinh trưởng bình thường, khiến tế bào liên tục tăng sinh một cách vô hạn độ trong khi cơ chế tự hủy tự nhiên (apoptosis) bị bất hoạt, tạo thành khối u ác tính. Bên cạnh đó, các nghiên cứu dịch tễ học và y khoa đã xác định rõ một số yếu tố nguy cơ gián tiếp góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh bao gồm:

• Tinh hoàn ẩn (Cryptorchidism): Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu được xác định rõ ràng qua nhiều nghiên cứu lâm sàng. Trong quá trình phát triển của thai nhi, tinh hoàn bình thường sẽ di chuyển từ ổ bụng xuống bìu. Trẻ gặp tình trạng tinh hoàn ẩn có nguy cơ mắc bệnh cao gấp nhiều lần so với trẻ bình thường do nhiệt độ trong ổ bụng cao hơn ở bìu, làm biến đổi sinh học các tế bào mầm.
• Tiền sử gia đình (Family history): Nếu trong gia đình có cha hoặc anh em trai ruột từng mắc bệnh lý này, nguy cơ di truyền cho các thế hệ nam giới tiếp theo sẽ tăng cao đáng kể, liên quan đến các gen nhạy cảm di truyền.
• Sự phát triển tinh hoàn bất thường (Abnormal testicular development): Các hội chứng bẩm sinh như hội chứng Klinefelter khiến tinh hoàn phát triển không bình thường, suy giảm chức năng tế bào Sertoli và Leydig, tạo điều kiện thuận lợi cho sự chuyển sản tế bào ác tính.
• Tiền sử cá nhân từng mắc bệnh (Personal history): Nam giới đã từng được điều trị khỏi bệnh ở một bên tinh hoàn có nguy cơ phát triển khối u thứ phát ở bên tinh hoàn còn lại cao hơn hẳn so với người bình thường.

Cơ chế

Sự hình thành khối u ác tính ở tinh hoàn tuân theo một cơ chế sinh học phân tử phức tạp, chủ yếu liên quan đến dòng tế bào mầm. Các nghiên cứu khoa học đã làm sáng tỏ cơ chế này qua hai quá trình chính:

• Sự biến đổi của tế bào mầm (Germ cell transformation): Hơn 90% các ca bệnh bắt nguồn từ các tế bào mầm (tế bào sản xuất tinh trùng). Do tác động của các yếu tố di truyền hoặc môi trường, các tế bào mầm bị đột biến sẽ chuyển hóa thành dạng tân sinh tế bào mầm tại chỗ (Germ Cell Neoplasia In Situ – GCNIS). Các tế bào GCNIS này có thể nằm im lặng trong nhiều năm trước khi phát triển thành khối u xâm lấn thực sự.
• Sự tăng sinh vô kiểm soát và trốn thoát hệ miễn dịch (Uncontrolled proliferation and immune evasion): Khi có các kích thích nội tiết hoặc môi trường thích hợp, các tế bào GCNIS tăng sinh nhanh chóng, tích lũy thêm các đột biến nhiễm sắc thể (như thừa nhánh ngắn nhiễm sắc thể 12p). Chúng tiết ra các yếu tố tăng trưởng mạch máu để tự nuôi dưỡng và phát triển cơ chế ức chế miễn dịch tại chỗ, ngăn không cho các tế bào T-killer của cơ thể tiêu diệt, từ đó hình thành khối u đặc trong nhu mô tinh hoàn.

Triệu chứng của ung thư tinh hoàn

Triệu chứng phổ biến

Các dấu hiệu lâm sàng của bệnh thường xuất hiện ở một bên tinh hoàn và có xu hướng tăng dần theo thời gian. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này có ý nghĩa sống còn đối với người bệnh:

• Khối u hoặc sưng không đau ở tinh hoàn (Painless lump or swelling): Đây là dấu hiệu điển hình và phổ biến nhất. Người bệnh thường vô tình phát hiện ra một khối u nhỏ, cứng, không gây đau khi tự sờ nắn hoặc khi tắm rửa. Tinh hoàn bên bệnh có thể sưng to rõ rệt so với bên lành.
• Cảm giác nặng nề ở bìu (Feeling of heaviness in the scrotum): Sự phát triển âm thầm của khối u làm gia tăng thể tích và khối lượng tinh hoàn, khiến người bệnh luôn có cảm giác trì nặng, khó chịu ở vùng bìu khi di chuyển hoặc đứng lâu.
• Đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc bẹn (Dull ache in the lower abdomen or groin): Áp lực cơ học từ khối u hoặc sự co kéo của thừng tinh do tinh hoàn bị kéo nặng xuống dưới gây ra những cơn đau âm ỉ, mơ hồ ở vùng bụng dưới, hố chậu hoặc vùng bẹn.
• Tích tụ dịch đột ngột trong bìu (Sudden collection of fluid in the scrotum): Khối u kích thích màng tinh hoàn gây phản ứng viêm nhẹ hoặc cản trở tuần hoàn bạch huyết, dẫn đến tình trạng tràn dịch màng tinh hoàn (hydrocele), làm bìu to nhanh chóng.

Triệu chứng theo mức độ

Triệu chứng lâm sàng có sự khác biệt rõ rệt tùy thuộc vào mức độ tiến triển và giai đoạn của bệnh, được cụ thể hóa qua bảng so sánh dưới đây:

Trường hợp đặc biệt

Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể biểu hiện các triệu chứng không điển hình liên quan đến sự rối loạn nội tiết do khối u tiết ra các hormone đặc biệt:

• Phì đại hoặc đau vú ở nam giới (Gynecomastia): Một số loại u tế bào mầm tinh hoàn (như u màng đệm choriocarcinoma) tiết ra nồng độ rất cao hormone hCG (human chorionic gonadotropin). Hormone này kích thích sự phát triển của mô tuyến vú nam giới, gây sưng phồng và đau nhức núm vú.
• Dậy thì sớm ở bé trai (Precocious puberty): Các khối u tế bào Leydig hoặc tế bào Sertoli (loại u mô đệm tuyến sinh dục) có thể sản xuất lượng lớn hormone androgen hoặc estrogen ngoại sinh. Ở trẻ em, tình trạng này kích hoạt quá trình dậy thì sớm với các biểu hiện như giọng trầm, mọc lông mu và phát triển cơ bắp trước tuổi.

Các biến chứng của ung thư tinh hoàn

Nếu không được phát hiện kịp thời và điều trị bằng các phác đồ y khoa thích hợp, căn bệnh ác tính này sẽ gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng đe dọa trực tiếp đến sức khỏe thể chất và khả năng duy trì nòi giống của nam giới:

Di căn sang các cơ quan khác (Metastasis)

Tế bào ung thư có tốc độ nhân đôi rất nhanh. Khi thoát khỏi vỏ bọc tinh hoàn, chúng sẽ di chuyển theo hệ bạch huyết để đến các hạch sau phúc mạc bụng rồi lan nhanh lên hạch thượng đòn. Qua đường máu, tế bào ác tính di căn đến nhu mô phổi, gan và não. Sự di căn diện rộng này phá hủy các mô lành, dẫn đến suy hô hấp, suy gan, động kinh và cuối cùng là tử vong.

Suy giảm khả năng sinh sản và vô sinh (Infertility)

Sự hiện diện của khối u làm xáo trộn cấu trúc các ống sinh tinh ở cả bên tinh hoàn bệnh và bên lành thông qua cơ chế ức chế sinh tinh gián tiếp. Hơn nữa, việc phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn kết hợp với các đợt hóa trị liệu gây độc tế bào hoặc xạ trị vùng chậu sẽ làm suy sụt nghiêm trọng số lượng và chất lượng tinh trùng, có thể dẫn đến vô sinh vĩnh viễn ở nam giới.

Rối loạn nội tiết tố nam (Hormonal imbalance)

Tinh hoàn là nơi sản xuất chính hormone testosterone. Việc mất đi một hoặc cả hai bên tinh hoàn do phẫu thuật cắt bỏ sẽ làm suy giảm nghiêm trọng nồng độ hormone này trong máu. Hậu quả là người bệnh phải đối mặt với các tình trạng mệt mỏi kéo dài, rụng tóc, loãng xương, mất khối lượng cơ, tăng tích mỡ bụng và suy giảm trầm trọng khả năng sinh lý nam.

Đối tượng nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn

Nhóm tuổi, giới tính dễ mắc bệnh (phổ biến)

Dịch tễ học của căn bệnh này có những đặc thù rất riêng biệt so với đại đa số các loại ung thư khác, tập trung chủ yếu vào các nhóm đối tượng sau:

• Nam giới trong độ tuổi thanh thiếu niên và trẻ tuổi (Young adult males): Bệnh lý này nhắm chủ yếu vào nhóm tuổi từ 15 đến 35. Đây là độ tuổi hoạt động tình dục và sinh sản mạnh mẽ nhất của nam giới, khiến bệnh gây ra những ảnh hưởng tâm lý và xã hội nặng nề.
• Nam giới chủng tộc da trắng (Caucasian males): Các nghiên cứu thống kê toàn cầu cho thấy nam giới da trắng có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 4 đến 5 lần so với nam giới da đen và da vàng, cho thấy vai trò quan trọng của yếu tố chủng tộc và di truyền học.

Nhóm yếu tố nguy cơ khác (hiếm hoặc ít phổ biến hơn)

Bên cạnh các nhóm phổ biến, một số đối tượng có các đặc điểm bệnh lý hoặc môi trường đặc biệt cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn:

• Người nhiễm HIV (HIV-infected individuals): Sự suy giảm khả năng giám sát miễn dịch của cơ thể do virus HIV gây ra tạo điều kiện thuận lợi cho các tế bào mầm đột biến dễ dàng vượt qua các hàng rào bảo vệ tự nhiên để hình thành khối u ác tính.
• Người có mẹ sử dụng diethylstilbestrol (DES) trong thai kỳ: Những nam giới có mẹ từng sử dụng thuốc nội tiết tổng hợp DES trong quá trình mang thai (loại thuốc trước đây dùng để ngừa sảy thai) có tỷ lệ dị dạng đường tiết niệu và ung thư tinh hoàn cao hơn đáng kể.

Phòng ngừa ung thư tinh hoàn

Hiện nay, y học vẫn chưa có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu nào để ngăn chặn hoàn toàn sự khởi phát của bệnh do các đột biến gen bẩm sinh. Tuy nhiên, việc chủ động thực hiện các biện pháp dưới đây có thể giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn cực sớm, tối ưu hóa cơ hội điều trị khỏi hoàn toàn:

Tự khám tinh hoàn định kỳ hàng tháng (Monthly testicular self-examination)

Đây là biện pháp phòng ngừa chủ động, đơn giản và hiệu quả nhất mà mọi nam giới từ tuổi dậy thì trở lên đều nên thực hiện. Bằng cách tự sờ nắn tinh hoàn nhẹ nhàng sau khi tắm nước ấm mỗi tháng một lần, nam giới có thể sớm nhận biết bất kỳ sự thay đổi nào về kích thước, hình dạng hoặc sự xuất hiện của các nốt sần cứng nhỏ để kịp thời đi khám chuyên khoa.

Điều trị sớm tình trạng tinh hoàn ẩn ở trẻ em (Early treatment of cryptorchidism)

Đối với các bé trai có tinh hoàn chưa xuống bìu sau khi sinh, việc can thiệp phẫu thuật hạ tinh hoàn xuống bìu (orchiopexy) trước 1 tuổi là vô cùng khẩn thiết. Việc đưa tinh hoàn về đúng vị trí sinh lý không chỉ giúp bảo tồn chức năng sinh sản tối đa mà còn giúp việc tự theo dõi và thăm khám lâm sàng sau này trở nên dễ dàng hơn.

Khám sức khỏe định kỳ và tầm soát chuyên khoa (Regular medical checkups)

Những nam giới thuộc nhóm có nguy cơ cao (như có tiền sử gia đình bị ung thư tinh hoàn, bị hội chứng Klinefelter hoặc đã từng bị ung thư một bên) cần thực hiện việc thăm khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm tại các cơ sở nam khoa uy tín để được bác sĩ siêu âm bìu và làm xét nghiệm tầm soát chuyên sâu.

Chẩn đoán ung thư tinh hoàn

Để đưa ra phác đồ điều trị chính xác và hiệu quả nhất, các bác sĩ chuyên khoa tiết niệu và ung bướu phối hợp áp dụng nhiều phương pháp chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cận lâm sàng tiên tiến:

Siêu âm bìu và tinh hoàn (Scrotal ultrasound)

Đây là phương tiện chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, an toàn và có độ nhạy rất cao được chỉ định đầu tiên. Sóng siêu âm tần số cao giúp bác sĩ xác định rõ ràng sự hiện diện của khối u bên trong nhu mô tinh hoàn, đo đạc kích thước, đánh giá mật độ khối u (khối đặc hay nang chứa dịch) và kiểm tra tình trạng tưới máu của khối u.

Xét nghiệm dấu ấn sinh học trong máu (Tumor marker tests)

Xét nghiệm máu định lượng các protein đặc hiệu do tế bào ung thư tinh hoàn tiết ra bao gồm: Alpha-Fetoprotein (AFP), Human Chorionic Gonadotropin (hCG) và Lactate Dehydrogenase (LDH). Sự tăng cao bất thường của các chỉ số này không chỉ hỗ trợ đắc lực cho việc chẩn đoán xác định thể bệnh mà còn là thước đo đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị.

Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn chẩn đoán (Diagnostic inguinal orchiectomy)

Khác với hầu hết các loại ung thư khác, các bác sĩ tuyệt đối không thực hiện sinh thiết kim qua da bìu đối với khối u tinh hoàn vì nguy cơ cao làm gieo rắc tế bào ung thư ra vùng bìu và hạch bẹn. Thay vào đó, toàn bộ tinh hoàn nghi ngờ sẽ được phẫu thuật cắt bỏ qua đường bẹn và gửi đi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh – đây là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh.

Điều trị ung thư tinh hoàn

Phương pháp y khoa

Y học hiện đại cung cấp các giải pháp điều trị toàn diện mang lại tỷ lệ khỏi bệnh rất cao, tùy thuộc vào thể giải phẫu bệnh và giai đoạn của khối u:

• Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn tận gốc qua đường bẹn (Inguinal orchiectomy): Đây là bước điều trị ngoại khoa bắt buộc đầu tiên cho tất cả các giai đoạn bệnh nhằm loại bỏ triệt để nguồn gốc phát sinh tế bào ung thư cùng với thừng tinh đi kèm.
• Hóa trị liệu (Chemotherapy): Sử dụng các thuốc hóa chất truyền tĩnh mạch có hoạt tính mạnh (như phác đồ PEB hoặc EP) để tiêu diệt tận gốc các tế bào ung thư còn sót lại hoặc đã di căn đến các cơ quan xa trong cơ thể.
• Xạ trị liệu (Radiation therapy): Sử dụng các chùm tia X năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ác tính ở các hạch bạch huyết vùng bụng, thường được áp dụng hiệu quả đối với thể ung thư dòng tinh (seminoma).
• Phẫu thuật nạo vét hạch bạch huyết sau phúc mạc (RPLND): Một phẫu thuật lớn phức tạp nhằm cắt bỏ các hạch bạch huyết bị di căn ở sâu trong ổ bụng, thường áp dụng cho thể ung thư không dòng tinh (non-seminoma).

Lối sống hỗ trợ

Bên cạnh các can thiệp y khoa chuyên sâu, việc xây dựng và duy trì một lối sống lành mạnh đóng vai trò cực kỳ quan trọng giúp cơ thể người bệnh nhanh chóng phục hồi thể trạng:

• Chế độ dinh dưỡng cân đối và giàu dưỡng chất (Balanced nutrition): Bổ sung đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, tăng cường các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, vitamin từ rau xanh và trái cây tươi để nâng cao sức đề kháng, giảm nhẹ các tác dụng phụ của hóa trị.
• Vận động thể chất nhẹ nhàng (Gentle physical activity): Thực hiện các bài tập thể dục vừa sức như đi bộ, yoga sau khi vết mổ đã lành hoàn toàn giúp cải thiện tuần hoàn máu, giải phóng endorphin giúp nâng cao tinh thần và giảm mệt mỏi.
• Trữ đông tinh trùng trước khi điều trị (Sperm banking): Đây là giải pháp lối sống chủ động cực kỳ quan trọng giúp bảo tồn khả năng sinh sản của nam giới cho tương lai trước khi bước vào các đợt hóa trị hay xạ trị gây suy tủy xương và ảnh hưởng tinh trùng.

Lưu ý khi điều trị

Quá trình điều trị bệnh lý ác tính này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bệnh nhân và đội ngũ y tế thông qua các lưu ý nghiêm ngặt sau:

• Tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình tái khám định kỳ (Strict follow-up schedule): Việc theo dõi sát sao sau điều trị bằng các xét nghiệm dấu ấn ung thư và chụp CT ổ bụng, ngực là vô cùng bắt buộc trong ít nhất 5 đến 10 năm đầu để phát hiện sớm nguy cơ tái phát.
• Theo dõi nồng độ testosterone và bổ sung nếu cần (Testosterone monitoring): Cần định kỳ kiểm tra nồng độ hormone nam giới trong máu để bác sĩ kịp thời chỉ định liệu pháp thay thế hormone nếu tinh hoàn còn lại không sản xuất đủ nhu cầu cơ thể.
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần và tâm lý (Psychological support): Sự mất mát một phần cơ quan sinh dục và nỗi sợ ung thư có thể gây ra những sang chấn tâm lý nặng nề. Người bệnh nên chủ động tham gia các nhóm hỗ trợ tâm lý hoặc chia sẻ cởi mở với người thân.

So sánh với bệnh lý tương tự

Bệnh lý tương tự

Một số bệnh lý vùng bìu lành tính hoặc cấp tính có thể biểu hiện các triệu chứng sưng, đau hoặc xuất hiện khối u rất dễ gây nhầm lẫn với bệnh lý ác tính ở tinh hoàn:

• Viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn (Orchitis/Epididymitis): Tình trạng nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn hoặc virus (thường gặp sau quai bị) gây sưng nóng, đỏ và đau dữ dội ở bìu.
• Xoắn tinh hoàn (Testicular torsion): Một cấp cứu ngoại khoa tối khẩn cấp xảy ra khi tinh hoàn tự xoay quanh trục thừng tinh, cắt đứt nguồn máu nuôi dưỡng, gây đau đớn đột ngột dữ dội.
• Nang mào tinh hoàn (Spermatocele): Một túi nhỏ lành tính chứa dịch và tinh trùng phát triển ở vùng mào tinh hoàn phía trên, thường không gây đau đớn.

Phân biệt giữa các bệnh lý

Bảng phân biệt chi tiết dưới đây dựa trên 5 tiêu chí lâm sàng quan trọng giúp người bệnh và bác sĩ tránh những nhầm lẫn tai hại:

Mọi người cũng hỏi

Ung thư tinh hoàn có chữa khỏi được không?

Ung thư tinh hoàn là một trong những loại ung thư có tỷ lệ chữa khỏi cao nhất trong tất cả các loại bệnh lý ác tính. Theo các số liệu thống kê từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của người bệnh ở giai đoạn khu trú (khi tế bào ác tính chưa xâm lấn ra ngoài tinh hoàn) lên tới hơn 99%. Ngay cả khi bệnh đã bước sang giai đoạn tiến triển hoặc di căn sang các cơ quan xa như hạch bạch huyết vùng bụng hay phổi, tỷ lệ chữa khỏi hoàn toàn vẫn đạt mức khoảng 70% đến 80% nhờ vào sự nhạy cảm rất cao của tế bào mầm đối với các phương pháp hóa trị và xạ trị hiện đại. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh. Do đó, việc tự kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là yếu tố mang tính quyết định giúp bảo toàn tính mạng và giảm thiểu tối đa các biến chứng nặng nề cho nam giới.

Làm thế nào để tự kiểm tra tinh hoàn tại nhà?

Việc tự kiểm tra tinh hoàn tại nhà là một thói quen đơn giản nhưng vô cùng quan trọng giúp phát hiện sớm các khối u bất thường. Thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện là sau khi tắm bằng nước ấm, bởi vì lúc này nhiệt độ ấm sẽ làm cho da bìu thả lỏng và mềm mại nhất, giúp việc sờ nắn dễ dàng hơn. Quy trình thực hiện gồm các bước cụ thể: Bạn hãy đứng trước gương và quan sát kỹ xem có tình trạng sưng phù hay thay đổi màu sắc da bìu hay không. Sau đó, dùng cả hai tay để kiểm tra từng bên tinh hoàn bằng cách đặt ngón tay cái lên trên, các ngón tay khác ở phía dưới. Nhẹ nhàng xoay nhẹ tinh hoàn giữa các ngón tay để cảm nhận xem có khối u nhỏ, xơ cứng, thay đổi kích thước hoặc cảm giác đau đau lạ thường nào không. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức để được thăm khám chi tiết.

Ung thư tinh hoàn có gây vô sinh không?

Bản thân căn bệnh này và các phương pháp can thiệp y khoa đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của nam giới. Khi khối u ác tính phát triển, nó sẽ phá hủy các mô lành xung quanh, làm gián đoạn quá trình sản xuất tinh trùng bình thường. Hơn nữa, các liệu pháp điều trị chính như phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn, hóa trị liệu hoặc xạ trị vùng chậu đều có thể làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, thậm chí gây vô sinh vĩnh viễn. Mặc dù vậy, nếu người bệnh chỉ cần cắt bỏ một bên tinh hoàn và bên còn lại hoàn toàn khỏe mạnh thì khả năng sinh sản vẫn có thể được bảo tồn tự nhiên. Để đảm bảo an toàn cho tương lai, các bác sĩ luôn khuyến cáo nam giới thực hiện phương pháp trữ đông tinh trùng tại ngân hàng tinh trùng trước khi bắt đầu tiến hành bất kỳ liệu trình điều trị ung thư nào.

Phẫu thuật cắt một bên tinh hoàn có ảnh hưởng đến sinh lý nam không?

Phẫu thuật cắt một bên tinh hoàn hoàn toàn không làm mất đi bản lĩnh phái mạnh hay khả năng sinh lý của nam giới, miễn là tinh hoàn còn lại hoạt động bình thường. Tinh hoàn lành lặn còn lại có khả năng tự bù đắp bằng cách tăng cường sản xuất đủ lượng hormone testosterone cần thiết cho cơ thể và duy trì quá trình sinh tinh bình thường. Do đó, hầu hết nam giới sau phẫu thuật vẫn giữ được ham muốn tình dục, khả năng cương dương và đạt khoái cảm như trước. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp hoặc khi phải cắt bỏ cả hai bên, nồng độ testosterone sẽ sụt giảm nghiêm trọng dẫn đến giảm ham muốn và mệt mỏi. Lúc này, người bệnh sẽ được chỉ định áp dụng liệu pháp thay thế hormone testosterone dạng tiêm hoặc gel bôi để duy trì các đặc tính sinh lý nam giới ổn định.

Ung thư tinh hoàn có lây qua đường tình dục không?

Đây hoàn toàn không phải là một bệnh lý truyền nhiễm nên tuyệt đối không có khả năng lây truyền từ người này sang người khác qua bất kỳ con đường nào, kể cả quan hệ tình dục hay tiếp xúc vật lý thân mật. Bản chất của căn bệnh này là sự biến đổi đột biến cấu trúc DNA trong các tế bào mầm của chính cơ thể người bệnh, dẫn đến sự tăng sinh mất kiểm soát và hình thành khối u ác tính tại chỗ. Các tế bào ung thư này không thể tồn tại hoặc phát triển khi di chuyển sang cơ thể của một người khác. Vì vậy, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm sinh hoạt, giao tiếp và duy trì đời sống tình cảm bình thường với bạn đời mà không cần lo lắng về nguy cơ lây nhiễm bệnh cho đối phương.

Những dấu hiệu nào cho thấy ung thư tinh hoàn đã di căn?

Khi tế bào ung thư bắt đầu lan rộng ra ngoài phạm vi tinh hoàn đến các cơ quan khác trong cơ thể, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng toàn thân rõ rệt hơn. Dấu hiệu phổ biến nhất của sự di căn là những cơn đau âm ỉ vùng lưng dưới hoặc đau bụng dữ dội, do các hạch bạch huyết ở sau phúc mạc bị sưng to và chèn ép vào các dây thần kinh. Nếu tế bào ác tính di căn lên phổi, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như ho kéo dài, ho ra máu, khó thở hoặc đau tức ngực. Ngoài ra, việc xuất hiện các hạch sưng cứng ở vùng cổ hoặc dưới đòn, cảm giác mệt mỏi cực độ, sụt cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân và đau nhức xương khớp cũng là những hồi chuông cảnh báo bệnh đã bước sang giai đoạn muộn, cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Tài liệu tham khảo về ung thư tinh hoàn

• American Cancer Society
• Mayo Clinic
• National Cancer Institute
• Urology Care Foundation
• National Health Service