Khi nhận được kết quả chẩn đoán có khối u ở vùng cổ, đặc biệt là u tuyến giáp, hầu hết người bệnh đều rơi vào trạng thái lo lắng và hoang mang. Một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà các bác sĩ nhận được là liệu khối u ác tính này có đồng nghĩa với án tử hình hay không. Việc hiểu rõ bản chất của bệnh sẽ giúp người bệnh giải tỏa tâm lý và chủ động hơn trong quá trình điều trị.
U ác tuyến giáp có phải là ung thư không
Để trả lời trực tiếp cho câu hỏi này: u ác tuyến giáp chính là ung thư tuyến giáp. Trong y học, các khối u xuất hiện trong cơ thể thường được chia làm hai nhóm chính là u lành tính (không phải ung thư) và u ác tính (ung thư).
Khi một khối u tuyến giáp được xác định là ác tính, điều đó có nghĩa là các tế bào tại đây đã bị biến đổi cấu trúc, phát triển một cách vô tổ chức, có khả năng xâm lấn các mô xung quanh và di căn đến các cơ quan xa thông qua hệ bạch huyết hoặc đường máu. Ngược lại, u lành tính chỉ phát triển tại chỗ, không xâm lấn và thường không gây nguy hiểm đến tính mạng.
Mặc dù u ác tuyến giáp là ung thư, nhưng người bệnh không nên quá hoảng loạn. Đây được đánh giá là một trong những loại ung thư có tiên lượng tốt nhất và tỷ lệ điều trị thành công rất cao nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Các thể ung thư tuyến giáp thường gặp
Ung thư tuyến giáp không phải là một bệnh lý đơn nhất mà được chia thành nhiều thể khác nhau dựa trên loại tế bào hình thành khối u. Mỗi thể sẽ có tính chất sinh học, tốc độ phát triển và tiên lượng điều trị khác nhau:
- Ung thư tuyến giáp thể nhú: Đây là thể phổ biến nhất, chiếm khoảng 70% đến 80% tổng số ca bệnh. Thể này phát triển rất chậm, thường chỉ khu trú ở tuyến giáp hoặc di căn hạch cổ gần đó. Tiên lượng điều trị của thể nhú cực kỳ tốt.
- Ung thư tuyến giáp thể nang: Chiếm khoảng 10% đến 15% số ca mắc. Loại này có xu hướng di căn xa hơn (đến xương hoặc phổi) thông qua đường máu, nhưng vẫn có tiên lượng điều trị khá tích cực.
- Ung thư tuyến giáp thể tủy: Chiếm khoảng 5% đến 10%, có liên quan nhiều đến yếu tố di truyền trong gia đình. Thể này có mức độ ác tính cao hơn thể nhú và thể nang.
- Ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa: Đây là thể hiếm gặp nhất (dưới 2%) nhưng lại nguy hiểm nhất. Khối u phát triển cực kỳ nhanh, xâm lấn rộng và rất khó điều trị hiệu quả.
Triệu chứng cảnh báo u ác tính tuyến giáp
Ở giai đoạn khởi phát, u ác tính tuyến giáp thường âm thầm phát triển và không gây ra bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào. Hầu hết các trường hợp phát hiện bệnh là do tình cờ đi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm vùng cổ. Tuy nhiên, khi khối u lớn dần lên, người bệnh có thể gặp phải một số dấu hiệu sau:
- Xuất hiện một khối u cứng, cố định ở vùng cổ trước, di chuyển theo nhịp nuốt.
- Giọng nói bị khàn đi hoặc thay đổi tông giọng kéo dài mà không rõ nguyên nhân.
- Cảm giác nuốt vướng, nuốt nghẹn hoặc khó thở do khối u chèn ép vào thực quản và khí quản.
- Đau vùng cổ trước, đôi khi cơn đau có thể lan lên tai.
- Xuất hiện các hạch nổi lên ở vùng cổ, sờ vào thấy cứng và ít di động.
Ung thư tuyến giáp có thể chữa khỏi được không
So với các loại ung thư đường tiêu hóa, ung thư phổi hay ung thư gan, ung thư tuyến giáp có tiên lượng điều trị rất khả quan. Khả năng chữa khỏi hoàn toàn (nghĩa là người bệnh sống khỏe mạnh sau 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn) phụ thuộc rất nhiều vào thể bệnh và giai đoạn phát hiện:
Đối với thể biệt hóa tốt (thể nhú và thể nang), nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm khi khối u còn khu trú trong tuyến giáp, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh đạt trên 98%. Ngay cả khi tế bào ung thư đã di căn đến các hạch bạch huyết ở cổ, việc điều trị triệt căn vẫn đem lại hiệu quả rất cao.
Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn ở giai đoạn di căn xa đến phổi hoặc xương, hoặc đối với thể không biệt hóa, việc điều trị sẽ trở nên phức tạp hơn rất nhiều và mục tiêu lúc này chủ yếu là kiểm soát triệu chứng, kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.
Các phương pháp điều trị u ác tuyến giáp hiện nay
Y học hiện đại đã phát triển nhiều phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp hiệu quả. Tùy thuộc vào thể bệnh, kích thước khối u, giai đoạn bệnh và sức khỏe của bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp nhất:
- Phẫu thuật: Đây là phương pháp điều trị đầu tay và quan trọng nhất. Bác sĩ có thể chỉ định cắt một thùy tuyến giáp hoặc cắt toàn bộ tuyến giáp, kèm theo vét hạch cổ nếu có nghi ngờ di căn.
- Liệu pháp iod phóng xạ (I-131): Thường được chỉ định sau khi phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp đối với thể nhú và thể nang có nguy cơ cao. Iod phóng xạ sẽ tìm và tiêu diệt các tế bào tuyến giáp còn sót lại hoặc các tế bào ung thư đã di căn xa.
- Liệu pháp hormone thay thế: Sau khi cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp, người bệnh sẽ phải uống thuốc hormone tuyến giáp suốt đời để bù đắp lượng hormone thiếu hụt, đồng thời giúp ức chế hormone kích thích tuyến giáp (TSH) nhằm ngăn ngừa ung thư tái phát.
- Xạ trị ngoài và hóa trị: Ít khi được sử dụng cho ung thư tuyến giáp, ngoại trừ những trường hợp thuộc thể không biệt hóa hoặc giai đoạn muộn không còn đáp ứng với phẫu thuật và iod phóng xạ.
Tóm lại, u ác tuyến giáp chính là ung thư tuyến giáp. Dù nghe đến từ “ung thư” ai cũng có tâm lý lo sợ, nhưng đây là căn bệnh có thể kiểm soát và chữa khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Việc duy trì một lối sống lành mạnh, tầm soát sức khỏe định kỳ bằng siêu âm tuyến giáp là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân trước căn bệnh này.
