Cảm giác nghẹn ở cổ họng, vướng víu như có dị vật hoặc khó nuốt là những triệu chứng cực kỳ phổ biến và gây khó chịu ở người bị trào ngược dạ dày thực quản. Tình trạng này xảy ra do axit dịch vị trào ngược lên làm tổn thương, viêm sưng niêm mạc thực quản và họng, dẫn đến hiện tượng co thắt cơ thực quản. Để giảm thiểu cảm giác lo lắng và tìm lại sự thoải mái trong sinh hoạt, người bệnh cần nắm rõ các giải pháp xử lý kịp thời và lâu dài.
Trào ngược dạ dày nghẹn cổ họng phải làm sao để khắc phục hiệu quả
Khi đối mặt với cơn nghẹn cổ họng đột ngột do trào ngược dạ dày, người bệnh thường có tâm lý hoang mang, lo sợ. Để giải quyết tình trạng này một cách nhanh chóng và an toàn, bạn có thể áp dụng ngay các biện pháp xử lý tức thời và các mẹo tự nhiên dưới đây.
Uống nước ấm từng ngụm nhỏ
Nước ấm có tác dụng làm dịu nhanh chóng vùng niêm mạc họng đang bị kích ứng bởi axit. Khi bạn uống từng ngụm nước ấm nhỏ, dòng nước sẽ giúp cuốn trôi lượng axit dư thừa đang bám ở thực quản xuống dạ dày, đồng thời làm giãn các cơ thực quản đang bị co thắt, từ đó giảm cảm giác vướng nghẹn hiệu quả.
Thay đổi tư thế ngồi hoặc đứng thẳng
Nếu bạn đang nằm hoặc ngồi khom lưng khi cơn nghẹn xuất hiện, hãy lập tức đứng dậy hoặc ngồi thẳng lưng. Tư thế thẳng đứng tận dụng trọng lực tự nhiên để giữ axit dịch vị ở lại trong dạ dày, ngăn không cho chúng tiếp tục trào ngược lên thực quản và cổ họng.
Thực hiện bài tập thở sâu bằng bụng
Căng thẳng và lo lắng sẽ làm tăng co thắt thực quản, khiến cảm giác nghẹn trở nên tồi tệ hơn. Khi bị nghẹn, hãy cố gắng thả lỏng vai, hít vào thật sâu bằng mũi sao cho bụng phình ra, sau đó thở ra từ từ bằng miệng. Việc thở sâu giúp kích thích dây thần kinh phế vị, làm giãn cơ thắt thực quản dưới và giảm bớt áp lực tại vùng cổ họng.
Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên hỗ trợ tại nhà
Một số mẹo dân gian lành tính cũng mang lại hiệu quả rất tốt trong việc làm giảm cảm giác nghẹn cổ họng:
- Trà gừng ấm: Gừng có đặc tính kháng viêm, giảm đau tự nhiên và hỗ trợ tiêu hóa tốt. Bạn có thể hãm vài lát gừng tươi với nước sôi, thêm một chút mật ong và uống ấm để làm dịu cổ họng.
- Nước ấm pha mật ong: Mật ong có khả năng kháng khuẩn, tạo một lớp màng bảo vệ niêm mạc họng khỏi sự tấn công của axit dịch vị.
- Trà hoa cúc: Hoa cúc giúp an thần, kháng viêm và làm giảm co thắt cơ trơn thực quản, từ đó đẩy lùi cảm giác vướng nghẹn họng.
Thay đổi lối sống để ngăn ngừa tình trạng nghẹn cổ họng tái phát
Các biện pháp xử lý tức thời chỉ mang tính chất tạm thời. Để chấm dứt hoàn toàn tình trạng trào ngược dạ dày gây nghẹn cổ họng, người bệnh bắt buộc phải thiết lập lại lối sống và thói quen sinh hoạt khoa học hơn.
Điều chỉnh thói quen ăn uống
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của dạ dày và cơ thắt thực quản:
- Chia nhỏ các bữa ăn: Thay vì ăn 3 bữa lớn, bạn nên chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày để giảm tải áp lực cho dạ dày, ngăn ngừa thức ăn ứ đọng gây trào ngược.
- Ăn chậm, nhai kỹ: Thói quen này giúp thức ăn được nghiền nát tốt hơn, giảm bớt gánh nặng co bóp cho dạ dày.
- Không nằm ngay sau khi ăn: Bạn cần đợi ít nhất 2 đến 3 tiếng sau khi ăn mới được đi nằm hoặc đi ngủ để đảm bảo thức ăn đã được tiêu hóa một phần.
- Tránh các thực phẩm kích ứng: Hạn chế tối đa đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ chua chứa nhiều axit (như cam, chanh, quýt), nước ngọt có ga, cà phê, rượu bia và thuốc lá.
Cải thiện tư thế ngủ
Tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát trào ngược vào ban đêm. Bạn nên kê cao đầu giường từ 15 đến 20 cm hoặc sử dụng gối chống trào ngược chuyên dụng để giữ cho thực quản luôn cao hơn dạ dày. Ngoài ra, tư thế nằm nghiêng sang bên trái cũng được các bác sĩ khuyến khích vì giúp dạ dày nằm thấp hơn thực quản, hạn chế tối đa tình trạng rò rỉ axit lên cổ họng khi ngủ.
Kiểm soát cân nặng và giảm căng thẳng
Thừa cân, béo phì làm tăng áp lực lên ổ bụng, thúc đẩy axit trào ngược lên phía trên. Do đó, việc duy trì cân nặng hợp lý qua tập luyện thể thao là rất cần thiết. Bên cạnh đó, việc giữ tinh thần thoải mái, tránh stress cũng giúp hạn chế dạ dày tăng tiết axit.
Khi nào người bệnh cần đi khám bác sĩ ngay
Mặc dù nghẹn cổ họng do trào ngược dạ dày là triệu chứng phổ biến, nhưng trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các biến chứng nguy hiểm như hẹp thực quản, viêm loét thực quản nghiêm trọng hoặc tiền ung thư (Barrett thực quản). Người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
- Cảm giác nghẹn và khó nuốt ngày càng trở nên nghiêm trọng, không thể nuốt được thức ăn đặc hoặc thậm chí là thức ăn lỏng.
- Thường xuyên bị nôn trớ thức ăn hoặc nôn ra máu.
- Đau tức ngực dữ dội, cơn đau lan ra sau lưng hoặc lên vai và hàm.
- Sụt cân nhanh chóng không rõ nguyên nhân.
- Khàn tiếng kéo dài trên hai tuần không thuyên giảm.
Các phương pháp điều trị y khoa cho người bị trào ngược
Nếu việc thay đổi lối sống không mang lại hiệu quả, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ chỉ định các phương pháp can thiệp y khoa phù hợp:
- Sử dụng thuốc tây y: Các nhóm thuốc thường được kê đơn bao gồm thuốc ức chế bơm proton (PPI) để giảm tiết axit dạ dày, thuốc kháng axit (antacids) để trung hòa axit tức thì, hoặc thuốc điều hòa vận động thực quản giúp dạ dày làm rỗng nhanh hơn.
- Nội soi dạ dày thực quản: Giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, phát hiện các tổn thương viêm loét hoặc biến chứng hẹp thực quản để có hướng xử lý kịp thời.
- Phẫu thuật: Trong các trường hợp trào ngược mức độ nặng, không đáp ứng với điều trị bằng thuốc và có nguy cơ biến chứng cao, phương pháp phẫu thuật thắt cơ vòng thực quản dưới (phẫu thuật Nissen) có thể được cân nhắc để khôi phục chức năng ngăn chặn axit trào ngược.
Tóm lại, tình trạng trào ngược dạ dày gây nghẹn cổ họng hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu người bệnh chủ động áp dụng các biện pháp xử lý nhanh tại nhà kết hợp với việc thay đổi lối sống lành mạnh. Đừng chủ quan trước những dấu hiệu cảnh báo của cơ thể, hãy thăm khám bác sĩ chuyên khoa sớm để nhận được phác đồ điều trị khoa học và bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa một cách toàn diện nhất.
