Sử dụng viên đặt âm đạo là một trong những phương pháp điều trị tại chỗ phổ biến và hiệu quả nhất đối với các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa. Tuy nhiên, không ít chị em gặp phải tình trạng xuất huyết bất thường sau khi sử dụng thuốc, gây ra tâm lý bất an và hoang mang tột độ. Bài viết dưới đây tổng hợp các phân tích chuyên môn y khoa nhằm làm sáng tỏ thắc mắc đặt thuốc phụ khoa bị ra máu có sao không, giúp người bệnh hiểu rõ căn nguyên và có hướng xử trí chính xác, kịp thời.
Đặt thuốc phụ khoa bị ra máu có sao không?
Để trả lời chính xác câu hỏi đặt thuốc phụ khoa bị ra máu có sao không, các bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa cho biết mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào lượng máu, màu sắc, thời gian chảy máu và các triệu chứng đi kèm. Hiện tượng này có thể chia thành hai mức độ:
- Trường hợp nhẹ, ít nguy hiểm: Lượng máu xuất hiện rất ít, thường chỉ dính một chút vệt hồng nhạt hoặc nâu nhạt ở đáy quần lót, lượng dịch tiết không tăng đột biến và tình trạng này biến mất sau 1 đến 2 ngày mà không đi kèm triệu chứng đau rát hay co thắt vùng bụng dưới. Đây thường là phản ứng tạm thời do tổn thương cơ học nhẹ hoặc niêm mạc âm đạo đang bị kích thích trong quá trình tiêu diệt vi khuẩn, nấm.
- Trường hợp cảnh báo nguy hiểm: Lượng máu chảy ra nhiều tương đương một chu kỳ kinh nguyệt, máu có màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm, vón cục lớn, kéo dài nhiều ngày không thuyên giảm. Đặc biệt, nếu tình trạng xuất huyết đi kèm với triệu chứng đau quặn thắt bụng dưới dữ dội, sốt cao, ớn lạnh, vùng kín sưng phù hoặc khí hư có mùi hôi thối bất thường, đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương cấu trúc niêm mạc nghiêm trọng, dị ứng thuốc nặng hoặc bệnh lý tiềm ẩn nguy hiểm tại cổ tử cung.
Những nguyên nhân phổ biến khiến âm đạo chảy máu sau khi đặt thuốc
Tình trạng xuất huyết âm đạo trong quá trình sử dụng thuốc phụ khoa thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân lâm sàng khác nhau, bao gồm cả yếu tố chủ quan lẫn các bệnh lý nền.
Tổn thương niêm mạc âm đạo do thao tác sai cách
Niêm mạc âm đạo của phụ nữ có cấu trúc rất mỏng manh và giàu mạch máu, đặc biệt là khi đang trong tình trạng viêm nhiễm. Các nguyên nhân cơ học gây chảy máu bao gồm:
- Để móng tay dài hoặc nhọn khi đẩy thuốc vào sâu bên trong, vô tình làm xước thành âm đạo.
- Thao tác đưa thuốc quá mạnh bạo, vội vàng hoặc đặt sai góc khiến cạnh thuốc cọ xát trực tiếp vào biểu mô âm đạo.
- Sử dụng viên đặt dạng nén cứng nhưng không làm ẩm sơ bộ với nước ấm trước khi đặt, khiến các góc cạnh sắc của viên thuốc cọ xát gây rách vi mạch máu.
Niêm mạc âm đạo đang trong tình trạng sung huyết nặng
Khi bị viêm âm đạo do nấm Candida, trùng roi Trichomonas hoặc tạp khuẩn, hệ thống mao mạch dưới lớp biểu mô âm đạo thường bị giãn nở tối đa, xung huyết và rất nhạy cảm. Chỉ cần một tác động nhẹ từ việc đưa viên thuốc vào hoặc khi thuốc bắt đầu tan ra phóng thích hoạt chất, các mao mạch này rất dễ bị vỡ ra, dẫn đến hiện tượng chảy máu nhẹ hoặc tiết dịch hồng.
Mắc các bệnh lý nền ở cổ tử cung
Nhiều trường hợp người bệnh bị viêm âm đạo kèm theo các tổn thương cổ tử cung nhưng chưa được chẩn đoán đầy đủ. Khi đặt thuốc, viên thuốc có thể tiếp xúc trực tiếp hoặc dịch thuốc chảy qua bề mặt các tổn thương này, gây xuất huyết tiếp xúc. Các bệnh lý thường gặp gồm:
- Viêm lộ tuyến cổ tử cung: Các tế bào tuyến lộ ra ngoài rất mỏng, đỏ và dễ chảy máu khi có bất kỳ tác động nào chạm vào.
- Polyp cổ tử cung: Các khối u lành tính này có cuống mạch máu nuôi dưỡng, rất dễ bị trầy xước và gây chảy máu rỉ rả.
- Tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung: Bề mặt các tổn thương tân sinh rất tăng sinh mạch máu bất thường, chỉ một kích thích hóa học hay cơ học nhẹ cũng gây chảy máu đỏ tươi.
Tác dụng phụ hoặc phản ứng dị ứng với thành phần thuốc
Một số viên đặt phụ khoa chứa các hoạt chất kháng sinh, kháng nấm liều cao hoặc thành phần tá dược có tính axit/kiềm nhẹ nhằm cân bằng độ pH. Đối với cơ địa người có niêm mạc quá nhạy cảm, thuốc có thể gây bỏng rát nhẹ, bào mòn biểu mô tại chỗ và gây ra phản ứng viêm dị ứng dẫn đến hiện tượng rỉ máu nhẹ kèm theo ngứa ngáy dữ dội.
Trùng hợp với chu kỳ kinh nguyệt hoặc rối loạn nội tiết
Một số trường hợp đặt thuốc bị ra máu thực chất không xuất phát từ tác hại của thuốc mà là do trùng hợp với thời điểm kỳ kinh nguyệt bắt đầu sớm hơn dự kiến. Ngoài ra, việc viêm nhiễm phụ khoa kéo dài có thể gây stress, áp lực tâm lý, từ đó làm rối loạn trục nội tiết hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng, gây ra hiện tượng rong huyết cơ năng trùng vào thời điểm đặt thuốc.
Cách xử trí an toàn khi gặp hiện tượng chảy máu sau khi đặt thuốc
Khi phát hiện âm đạo xuất hiện máu sau khi dùng thuốc đặt, người bệnh cần giữ bình tĩnh và thực hiện các bước xử trí y khoa an toàn sau:
- Đánh giá lượng máu và triệu chứng đi kèm: Sử dụng băng vệ sinh hàng ngày để quan sát rõ màu sắc và ước lượng thể tích máu chảy ra. Ghi nhận xem bản thân có đang bị sốt, đau bụng hoặc ngứa rát không.
- Trường hợp máu ra rất ít (vệt hồng hoặc nâu nhạt): Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng bằng nước ấm hoặc nước muối sinh lý loãng, không thụt rửa sâu. Có thể tiếp tục theo dõi thêm 1 liều tiếp theo nhưng cần thao tác cực kỳ nhẹ nhàng, bôi trơn thuốc đúng cách. Nếu sau 1 – 2 ngày tình trạng này chấm dứt hoàn toàn thì có thể tiếp tục liệu trình.
- Trường hợp máu chảy nhiều hoặc kèm đau bụng: Ngừng ngay việc đặt thuốc. Tuyệt đối không tự ý đổi sang loại thuốc đặt khác hoặc uống thuốc cầm máu khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Đến cơ sở y tế chuyên khoa: Khi lượng máu chảy kéo dài trên 2 ngày, máu đỏ tươi ồ ạt hoặc có cảm giác đau hạ vị dữ dội, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa phụ sản ngay lập tức để được soi mỏ vịt, siêu âm đầu dò và xét nghiệm dịch tiết nhằm tìm chính xác nguồn gốc chảy máu.
Hướng dẫn kỹ thuật đặt thuốc phụ khoa an toàn, hạn chế trầy xước
Thực hiện thao tác đặt thuốc đúng chuẩn kỹ thuật là biện pháp tối ưu nhất giúp hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương niêm mạc và chảy máu âm đạo:
- Vệ sinh cá nhân kỹ lưỡng: Cắt ngắn móng tay, dũa mịn các góc nhọn và rửa tay sạch bằng xà phòng sát khuẩn trước khi tiếp xúc với vùng kín hoặc viên thuốc. Khuyến khích sử dụng bao cao su y tế đeo vào đầu ngón tay trỏ để thao tác được trơn tru và vô trùng.
- Xử lý viên thuốc trước khi đặt: Đối với viên nang mềm, có thể đặt trực tiếp. Đối với viên nén cứng, nên nhúng nhanh viên thuốc vào cốc nước sôi để nguội khoảng 10 đến 15 giây để làm mềm lớp vỏ bên ngoài, giảm độ ma sát khi đi qua cửa âm đạo.
- Chọn tư thế đặt thuốc phù hợp: Có thể chọn tư thế nằm ngửa trên giường, co hai đầu gối và mở rộng hai chân; hoặc tư thế ngồi xổm, hơi nghiêng người về phía sau. Những tư thế này giúp cửa âm đạo giãn mở tự nhiên nhất.
- Đưa thuốc nhẹ nhàng: Dùng ngón tay trỏ kẹp viên thuốc, nhẹ nhàng đẩy sâu vào bên trong âm đạo theo chiều hướng chếch về phía xương cùng cho đến khi ngập hết một đốt ngón tay. Tuyệt đối không dùng lực ấn mạnh hay đẩy lệch hướng.
- Thời điểm thực hiện: Nên đặt thuốc vào buổi tối trước khi đi ngủ. Sau khi đặt, nên nằm yên tại chỗ ít nhất 15 đến 30 phút để thuốc tan và cố định vị trí, hạn chế tình trạng rơi thuốc hoặc thuốc trôi ra ngoài gây kích ứng da vùng âm hộ.
Hiện tượng đặt thuốc phụ khoa bị ra máu có thể chỉ là tổn thương trầy xước cơ học nhẹ nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý cổ tử cung tiềm ẩn hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Việc lắng nghe cơ thể, tuân thủ đúng kỹ thuật đặt thuốc và chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ là chìa khóa quan trọng nhất giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản một cách toàn diện và an toàn.
